Η κατάργηση της εξέτασης των Μαθηματικών, για τα Τμήματα Φυσικής δημιουργεί σοβαρά παιδαγωγικά και ακαδημαϊκά ζητήματα

Η πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Παιδείας να μην απαιτείται η εξέταση στα Μαθηματικά Προσανατολισμού για την εισαγωγή στα Τμήματα Φυσικής από το 2027 συνιστά μια επιλογή με σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια εκπαίδευση, την πανεπιστημιακή επάρκεια και τη συνολική επιστημονική συγκρότηση των μελλοντικών φοιτητών.

Η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία ήδη εξέφρασε την έντονη αντίθεσή της, κάνοντας λόγο για «λοβοτομή στην επιστημονική γνώση». Η συγκεκριμένη διατύπωση μπορεί να ακούγεται σκληρή, αποτυπώνει όμως την αγωνία ενός μεγάλου μέρους της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Ως Σύμβουλος Μαθηματικών, θεωρώ υποχρέωσή μου να επισημάνω ότι τα Μαθηματικά δεν αποτελούν ένα ακόμη εξεταζόμενο μάθημα, αλλά τον βασικό μηχανισμό ανάπτυξης αναλυτικής και κριτικής σκέψης.

Η συγκεκριμένη τροπολογία δημιουργεί τέσσερα σοβαρά ζητήματα:

•  Το παράδοξο της Β’ Ανάθεσης: Στη δημόσια εκπαίδευση οι απόφοιτοι Φυσικών Τμημάτων έχουν δικαίωμα διδασκαλίας Μαθηματικών ως μάθημα Β’ ανάθεσης. Με τη νέα ρύθμιση, ένας μαθητής θα μπορεί να εισάγεται σε Τμήμα Φυσικής χωρίς να έχει εξεταστεί στα Μαθηματικά Προσανατολισμού και αργότερα να καλείται να διδάξει Άλγεβρα και Γεωμετρία στο ελληνικό σχολείο. Πρόκειται για μια εμφανή θεσμική αντίφαση.
•  Η Φυσική δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τα Μαθηματικά: Η Φυσική θεμελιώνεται στη μαθηματική σκέψη. Από τον Γαλιλαίο μέχρι τη σύγχρονη επιστήμη, η κατανόηση των φυσικών φαινομένων προϋποθέτει μαθηματική ωριμότητα, λογική επεξεργασία και ικανότητα μοντελοποίησης. Η υποβάθμιση των Μαθηματικών δεν διευκολύνει τον μαθητή· τον αποδυναμώνει γνωστικά ήδη από την αφετηρία των σπουδών του.
•  Υποβάθμιση της κριτικής σκέψης: Τα Μαθηματικά αποτελούν βασικό εργαλείο ανάπτυξης πειθαρχημένης σκέψης, λογικής συνέπειας και αξιολόγησης πληροφορίας. Σε μια εποχή παραπληροφόρησης και εύκολων εντυπώσεων, η ενίσχυση — και όχι η αποδυνάμωση — της μαθηματικής παιδείας είναι ζήτημα δημοκρατικής και κοινωνικής ευθύνης.
•  Ενίσχυση της απαξίωσης του σχολείου: Όταν ένα μάθημα παύει να έχει ουσιαστική βαρύτητα στην πρόσβαση προς συγκεκριμένες πανεπιστημιακές σχολές, είναι αναμενόμενο να μειώνεται σταδιακά και το ενδιαφέρον των μαθητών για συστηματική ενασχόληση με αυτό. Η εξέλιξη αυτή κινδυνεύει να ενισχύσει την ήδη αυξανόμενη αποσύνδεση των μαθητών από τη μαθησιακή διαδικασία στο σχολείο.

Η αντιμετώπιση προβλημάτων στελέχωσης ή μειωμένης ζήτησης πανεπιστημιακών τμημάτων δεν μπορεί να γίνεται μέσω της μείωσης των ακαδημαϊκών απαιτήσεων. Η αναβάθμιση της Παιδείας απαιτεί ενίσχυση των γνωστικών θεμελίων και όχι διαρκείς εκπτώσεις σε αυτά.

Το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να επανεξετάσει τη συγκεκριμένη απόφαση με ακαδημαϊκά, παιδαγωγικά και επιστημονικά κριτήρια.

Κωνσταντίνος Μπουραζάνας

Σύμβουλος Μαθηματικών

kbour@sch.gr