Η άγρια πέστροφα στο Γεωπάρκο Μετεώρων – Πύλης

Θετική αρχική ανταπόκριση του Γεωπάρκου στην πρόταση του «Αστραίου», χωρίς ακόμη πρακτική συνέχεια.

Στην ενότητα «Βιοποικιλότητα» του Γεωπάρκου UNESCO Μετεώρων – Πύλης, ο επισκέπτης γνωρίζει την αρκούδα, τον λύκο, το αγριόγιδο, τη βίδρα και τον ασπροπάρη. Τα ψάρια των ορεινών ποταμών όμως λείπουν.

Η άγρια ιονική πέστροφα (Salmo farioides) ζει σε τέσσερις από τις πέντε Ειδικές Ζώνες Διατήρησης Natura του Γεωπάρκου, είναι προστατευόμενο είδος της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και χαρακτηρίζεται «Τρωτό» στην Ελλάδα, ενώ έχει προσελκύσει διεθνές ενδιαφέρον με μία δραστηριότητα που θα μπορούσε να στηρίξει τα ορεινά χωριά. Κι όμως, δεν αναφέρεται καν στα χαρακτηριστικά είδη του Γεωπάρκου.

Αυτό επισήμανε ο Πανελλήνιος Σύλλογος Fly Fishing & Προστασίας της Άγριας Πέστροφας «Αστραίος» με επιστολή του στο Γεωπάρκο στις 9 Οκτωβρίου 2026, με κοινοποίηση και στις δημοτικές αρχές της περιοχής. Πρότεινε να παρουσιαστεί η άγρια πέστροφα ως χαρακτηριστικό είδος της περιοχής και να ενσωματωθεί η αλιεία με τεχνητή μύγα και απελευθέρωση (fly fishing – catch & release) στο Γεωπάρκο ως μορφή ήπιου τουρισμού με ταυτόχρονη προστασία του είδους. Πρόκειται για μια δραστηριότητα όπου το ψάρι επιστρέφει ζωντανό στο νερό συμβάλλοντας στη διατήρησή του. Οι επισκέπτες της μένουν πολλές μέρες, από την άνοιξη έως το φθινόπωρο, αναζητούν τοπικούς οδηγούς (fly fishing guides) και μπορούν να στηρίξουν τα καταλύματα και τις επιχειρήσεις των ορεινών χωριών.

Το μοντέλο αυτό λειτουργεί ήδη διεθνώς. Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα Γεωπάρκα UNESCO της Idrija στη Σλοβενία και του Shetland στη Σκωτία, όπου η άγρια πέστροφα είναι πόλος έλξης για επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Ακόμη και η γειτονική Βουλγαρία, που δεν διαθέτει κανένα Γεωπάρκο UNESCO, έχει θεσπίσει υποχρεωτική απελευθέρωση στο ψάρεμα της άγριας πέστροφας σε σχεδόν 70 τμήματα ποταμών σε όλη τη χώρα, με σκοπό την προστασία της.

Στην επιστολή παρουσιάστηκαν επίσης οι διεθνείς αναφορές στο fly fishing στην Ελλάδα, που έγιναν με τη συμβολή ανθρώπων που σήμερα είναι μέλη του Συλλόγου. Αυτές περιλαμβάνουν το αφιέρωμα των New York Times στα ποτάμια της Πίνδου, το αφιέρωμα του αμερικανικού Catch Magazine με εικόνες από τα Μετέωρα και τον Ασπροπόταμο, και το αφιέρωμα του νοτιοαφρικανικού The Complete Fly Fisherman σε όλη την Ελλάδα και στον Ασπροπόταμο. Ο Σύλλογος συνεχίζει να δέχεται αιτήματα από διεθνή μέσα για αφιερώματα στα ελληνικά ορεινά ποτάμια, αλλά και πολλά μηνύματα από ξένους υποψήφιους επισκέπτες που θέλουν να γνωρίσουν την περιοχή. Πλαίσιο διαχείρισης και προστασίας όμως δεν υπάρχει.

Για να γίνει κάτι αντίστοιχο και στη χώρα μας, χρειάζεται πρώτα ένα σύγχρονο πλαίσιο, με ζώνες απελευθέρωσης, άδειες αλιείας και πραγματική φύλαξη των ποταμών. Οι κανόνες που ισχύουν σήμερα για την ερασιτεχνική αλιεία στα εσωτερικά ύδατα είναι ουσιαστικά οι ίδιοι από το 1971.

Το Γεωπάρκο απάντησε μέσα σε λίγες ώρες ότι θα εμπλουτίσει άμεσα τα δεδομένα για τη βιοποικιλότητα και θα εξετάσει τις προτάσεις. Έναν μήνα αργότερα, η ενημέρωση δεν έχει γίνει ακόμη. Ο «Αστραίος» εκτιμά τη θετική διάθεση, παραμένει στη διάθεση του Γεωπάρκου με κείμενα, τεκμηρίωση και φωτογραφίες, και προσδοκά ότι οι προθέσεις θα αποκτήσουν σύντομα πρακτική συνέχεια.

Η άγρια πέστροφα μπορεί να γίνει σήμα του Γεωπάρκου, να φέρει επισκέπτες από την άνοιξη ως το φθινόπωρο και να κρατήσει ζωντανά τα ορεινά χωριά. Όλα αυτά όμως προϋποθέτουν κάτι απλό: να συνεχίσει να υπάρχει. Και για να υπάρχει, πρέπει να προστατευτεί.

Πανελλήνιος Σύλλογος Fly Fishing & Προστασίας της Άγριας Πέστροφας «Αστραίος»