Η Αθήνα δεν είναι μια πόλη που την επισκέπτεσαι. Είναι μια πόλη που σε κατακλύζει. Περπατώντας στο ιστορικό της κέντρο, δεν διασχίζεις απλώς δρόμους, αλλά αιώνες ιστορίας, στρώματα πολιτισμού και, κυρίως, την ίδια την ανθρώπινη κατάσταση σε όλες τις εκφάνσεις της.
Η διαδρομή ξεκινά συνήθως κάτω από το άγρυπνο βλέμμα της Ακρόπολης. Η δόξα του Παρθενώνα, που στεφανώνει την πόλη, προσφέρει μια αίσθηση αθανασίας. Κατηφορίζοντας προς τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, η μεγαλοπρέπεια της ιστορίας συναντά την κομψότητα του σήμερα.
Κάπου εκεί & η Πλάκα, η «γειτονιά των θεών». Περπατώντας στα λιθόστρωτα σοκάκια κάτω από τη σκιά της Ακρόπολης, ο επισκέπτης περιβάλλεται από μια αίσθηση διαχρονικής δόξας. Τα νεοκλασικά αρχοντικά και η κυκλαδίτικη αύρα των Αναφιώτικων συνθέτουν μια εικόνα απόλυτης γραφικότητας. Εδώ, η πολυκοσμικότητα εκδηλώνεται μέσα από τα γέλια των τουριστών, τα κομψά καφέ και τις ακριβές γκαλερί τέχνης.
Συνεχίζοντας προς το Θησείο, η θέα του Ναού του Ηφαίστου και της Αρχαίας Αγοράς υπενθυμίζει το μεγαλείο του παρελθόντος. Η χλιδή εδώ δεν είναι πάντα υλική. Είναι η πολυτέλεια του να περπατάς σε μέρη όπου γεννήθηκε η δημοκρατία, περιτριγυρισμένος από ανθρώπους κάθε εθνικότητας που ήρθαν να προσκυνήσουν την ιστορία.
- Η Πολυκοσμικότητα: Στο Σύνταγμα και την Ερμού, η πόλη σφύζει από ζωή. Τουρίστες από κάθε γωνιά του πλανήτη, φοιτητές, επιχειρηματίες και πλανόδιοι καλλιτέχνες συνθέτουν ένα πολύχρωμο μωσαϊκό. Η Χλιδή στη Βουκουρεστίου και πέριξ της πλατείας Κολωνακίου, οι βιτρίνες των οίκων υψηλής ραπτικής και τα πολυτελή ξενοδοχεία εκπέμπουν μια αύρα ευμάρειας και διεθνούς κύρους. Η Αθήνα εδώ μοιάζει με μια λαμπερή ευρωπαϊκή μητρόπολη που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από το Παρίσι ή το Λονδίνο.
Η Σκληρή Πραγματικότητα: 100 Μέτρα Μακριά
Ωστόσο, η Αθήνα έχει το ιδίωμα να σε προσγειώνει απότομα. Αρκεί να στρίψεις σε μια γωνία, να περπατήσεις μόλις λίγα μέτρα μακριά από το επιβλητικό κτίριο της Βουλής των Ελλήνων, για να αλλάξει το σκηνικό ολοκληρωτικά.
“Η απόσταση ανάμεσα στην εξουσία και την εξαθλίωση μετριέται σε βήματα, όχι σε χιλιόμετρα.”
Στις παρόδους της Πανεπιστημίου, στις στοές γύρω από την Ομόνοια ή ακόμα και στα “τυφλά” σημεία του Εθνικού Κήπου, η μιζέρια κάνει την εμφάνισή της αμείλικτη. Άνθρωποι χωρίς στέγη, τυλιγμένοι σε φθαρμένες κουβέρτες πάνω σε χαρτόνια, αποτελούν τη σιωπηλή υπενθύμιση μιας κοινωνικής κρίσης που αρνείται να υποχωρήσει.
Είναι αλήθεια ότι η Αθήνα όμως, όπως κάθε μεγάλη μητρόπολη που μετασχηματίζεται γρήγορα, αντιμετωπίζει σύνθετες προκλήσεις. Η συζήτηση για την ασφάλεια, τη διαχείριση της μετανάστευσης και την ποιότητα ζωής στο κέντρο της πόλης είναι από τις πιο κρίσιμες για το μέλλον της πρωτεύουσας.
Η ανησυχία σας αντανακλά μια πραγματικότητα που βιώνουν πολλοί κάτοικοι, ειδικά σε γειτονιές όπου η υποβάθμιση και η παραβατικότητα έχουν αλλοιώσει την καθημερινότητα.
Μία κατάσταση που συνήθως αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως η…
- Γκετοποίηση περιοχών, Η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού ανθρώπων χωρίς νόμιμα έγγραφα σε συγκεκριμένες γειτονιές (όπως η Πλατεία Βικτωρίας, ο Άγιος Παντελεήμονας ή η περιοχή γύρω από την Ομόνοια) δημιουργεί συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού.
- Εγκληματικότητα, Η έλλειψη αστυνόμευσης σε συνδυασμό με την ανέχεια οδηγεί συχνά σε αύξηση της μικροεγκληματικότητας, του εμπορίου ναρκωτικών και της παραοικονομίας.
- Αλλοίωση του Αστικού Ιστού, Πολλοί κάτοικοι αισθάνονται “ξένοι” στην ίδια τους την πόλη, καθώς παραδοσιακές επιχειρήσεις κλείνουν και ο δημόσιος χώρος γίνεται λιγότερο προσβάσιμος ή ασφαλής.
Μια πόλη που δεν ωραιοποιεί
Αυτή είναι η αληθινή γοητεία –και ταυτόχρονα η τραγωδία– της Αθήνας. Δεν προσπαθεί να κρύψει τις πληγές της πίσω από φτιασιδώματα. Η πολυκοσμικότητα συνυπάρχει με την απομόνωση. Η ιστορική δόξα στέκει δίπλα στην καθημερινή μάχη για ένα πιάτο φαγητό.
Ο περιπατητής φεύγει από το κέντρο με μια γλυκόπικρη γεύση. Από τη μία, ο θαυμασμός για το μεγαλείο ενός πολιτισμού που γέννησε τη δημοκρατία. Από την άλλη, ο κόμπος στο στομάχι για το πόσο εύκολα η ίδια η “δημοκρατία” προσπερνά τους πιο αδύναμους κρίκους της, κάτω από το φως των πιο λαμπρών της μνημείων.
Η Αθήνα, τελικά, είναι αυτή η ίδια η αντίθεση: μια πόλη που σε μαγεύει με την ιστορική της δόξα και τη σύγχρονη ζωντάνια της, αλλά ταυτόχρονα σε πληγώνει με τις ανοιχτές κοινωνικές πληγές που αρνούνται να κλείσουν, ακόμη και κάτω από το πιο λαμπρό φως του κόσμου…
