Σε ομόλογα και μετοχές ο «κουμπαράς» για τα παιδιά – Πώς λειτουργεί

Η αίτηση, η συνεισφορά του κράτους και πού θα επενδύονται τα χρήματα

[φωτό:SHUTTERSTOCK]

Με συγκεκριμένους κανόνες για τις επενδύσεις, τέσσερα προφίλ κινδύνου και αποκλεισμό χρηματοπιστωτικών προϊόντων υψηλού ρίσκου σχεδιάζεται ο νέος Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων, ο λεγόμενος «κουμπαράς» των παιδιών. Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο περιλαμβάνει τα μέτρα που ανακοινώθηκαν από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ, είναι σε δημόσια διαβούλευση και αμέσως μετά θα κατατεθεί στη Βουλή.

Το νομοσχέδιο ορίζει τις χρηματοπιστωτικές κατηγορίες στις οποίες θα μπορούν να τοποθετούνται τα κεφάλαια, προβλέποντας επενδύσεις σε μετοχές, ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια, αλλά όχι σε κρυπτοστοιχεία και άλλα σύνθετα προϊόντα αυξημένου κινδύνου. Παράλληλα, θεσπίζει κανόνες διασποράς και προβλέπει εναλλακτικές επενδυτικές επιλογές, μεταξύ των οποίων και προϊόντα με εγγύηση κεφαλαίου.

Τα χρήματα θα παραμένουν δεσμευμένα έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους, ενώ οι εισφορές θα μπορούν να ενισχύονται από το Δημόσιο με ισόποση συνεισφορά, έως το ετήσιο πλαφόν των 1.200 ευρώ. Στόχος είναι η σταδιακή δημιουργία ενός αρχικού κεφαλαίου για κάθε παιδί, το οποίο θα μπορεί να αξιοποιηθεί κατά την ενηλικίωσή του.

Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) θα ανοίγει στο όνομα του παιδιού από τον γονέα ή το πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλειά του. Η αίτηση θα υποβάλλεται σε χρηματοπιστωτικό πάροχο (τράπεζες, χρηματιστηριακές, ασφαλιστικές), με βασική προϋπόθεση το παιδί να μην έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του κατά την υποβολή της. Η δημιουργία του λογαριασμού θα ολοκληρώνεται μέσω της διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων των αρμόδιων δημόσιων υπηρεσιών.

Προβλέπονται επενδύσεις σε μετοχές, ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια, αλλά όχι σε κρυπτονομίσματα και άλλα σύνθετα προϊόντα.

Κάθε παιδί θα μπορεί να διαθέτει έναν μοναδικό λογαριασμό, ενώ οι εισφορές δεν θα προέρχονται αποκλειστικά από τους γονείς. Οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο θα μπορεί να καταθέτει χρήματα, δίνοντας τη δυνατότητα σε παππούδες, γιαγιάδες, συγγενείς ή άλλα πρόσωπα να συμβάλλουν στη δημιουργία του κεφαλαίου του ανηλίκου. Το συνολικό ποσό των εισφορών δεν θα μπορεί να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος για κάθε λογαριασμό. Το όριο αφορά το σύνολο των καταβολών και όχι κάθε πρόσωπο ξεχωριστά.

Η καταβολή της κρατικής συνεισφοράς θα γίνεται σε μηνιαία βάση για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα. Αν οι καταβολές είναι υψηλότερες ορισμένους μήνες και χαμηλότερες άλλους, θα προβλέπεται ετήσια εκκαθάριση για τις εισφορές που έχουν πραγματοποιηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων θα πιστώνει την κρατική ενίσχυση εντός 30 ημερολογιακών ημερών από την οριστική πίστωση της αντίστοιχης επιλέξιμης εισφοράς.

Τα 4 επενδυτικά προφίλ

Τα χρήματα του λογαριασμού δεν θα παραμένουν σε έναν αποταμιευτικό κουμπαρά, αλλά θα επενδύονται σε συγκεκριμένες επενδυτικές κατηγορίες.

Το πλαίσιο προβλέπει τέσσερα επενδυτικά προφίλ, ανάλογα με τον βαθμό έκθεσης σε μετοχές και ομόλογα.

• Συντηρητικό: 100% επενδύσεις σταθερού εισοδήματος.

• Ισορροπημένο: 70% επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 30% μετοχικές επενδύσεις.

• Αναπτυξιακό: 30% επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 70% μετοχικές επενδύσεις.

• Δυναμικό: 100% μετοχικές επενδύσεις.

Οι γονείς ή οι νόμιμοι διαχειριστές θα επιλέγουν το επενδυτικό προφίλ και θα μπορούν να αλλάξουν την επιλογή τους έως δύο φορές κατά τη διάρκεια λειτουργίας του λογαριασμού, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν παρέλθει τουλάχιστον πέντε χρόνια από την προηγούμενη επιλογή.

Οι επενδύσεις θα μπορούν να περιλαμβάνουν αμοιβαία κεφάλαια και διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF) που υπάγονται στο σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο, καθώς και μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ενωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Θα επιτρέπονται επίσης καταθέσεις και αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, με συγκεκριμένους περιορισμούς.

Αντίθετα, αποκλείονται, μεταξύ άλλων, τα κρυπτοστοιχεία, τα προϊόντα μόχλευσης, τα παράγωγα εκτός του προβλεπομένου πλαισίου, τα δομημένα προϊόντα και άλλες κατηγορίες υψηλού ή σύνθετου επενδυτικού κινδύνου.

Το νομοσχέδιο προβλέπει παράλληλα κανόνες διασποράς των επενδύσεων, ώστε το κεφάλαιο να μην είναι υπερβολικά συγκεντρωμένο σε έναν εκδότη ή σε ένα μόνο επενδυτικό προϊόν. Η έκθεση σε επιμέρους τίτλους και αμοιβαία κεφάλαια θα υπόκειται σε διαφορετικά όρια, ανάλογα με το επενδυτικό προφίλ.

Για όσους δεν αποφασίσουν κάποιο από τα προϊόντα προβλέπεται συγκεκριμένη επενδυτική επιλογή. Πρόκειται για μακροχρόνιο προϊόν συντηρητικού προφίλ, με εγγύηση κεφαλαίου τόσο για τις εισφορές όσο και για την κρατική συνεισφορά, προσαρμοσμένο στον χρόνο που απομένει μέχρι το παιδί να γίνει 18 ετών. Το συνολικό ετήσιο κόστος του προϊόντος αυτού δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της αξίας του ενεργητικού σε ετησιοποιημένη βάση.

Ο μηχανισμός εγγύησης

Κάθε πάροχος θα υποχρεούται να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν ανά επενδυτικό προφίλ με μηχανισμό εγγύησης που καλύπτει τις εισφορές και την κρατική ενίσχυση. Η επιλογή ενός τέτοιου εγγυημένου προϊόντος, ωστόσο, δεν θα είναι υποχρεωτική για τη λειτουργία του λογαριασμού ή για τη λήψη της κρατικής συνεισφοράς.

Ο λογαριασμός έχει σχεδιαστεί ως εργαλείο μακροχρόνιας αποταμίευσης και γι’ αυτό τα χρήματα θα παραμένουν δεσμευμένα έως την ενηλικίωση του δικαιούχου. Ο περιορισμός αφορά τόσο τις αρχικές εισφορές όσο και την κρατική ενίσχυση και τις επενδυτικές αποδόσεις.

Το νομοσχέδιο προβλέπει, ωστόσο, συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Ανάληψη θα μπορεί να πραγματοποιηθεί σε περίπτωση θανάτου του γονέα ή του προσώπου που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, σε περίπτωση θανάτου του ίδιου του δικαιούχου, καθώς και όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι υγείας του παιδιού, οι οποίοι πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο.

Επιπλέον, πριν από την ενηλικίωση δεν θα επιτρέπεται η ενεχυρίαση, η εκχώρηση, η κατάσχεση ή άλλη επιβάρυνση των δικαιωμάτων του ανηλίκου επί του λογαριασμού, με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων αναγκαστικού δικαίου. Προβλέπεται επίσης ότι τα περιουσιακά στοιχεία του λογαριασμού δεν θα εντάσσονται στην πτωχευτική περιουσία του διαχειριστή του.

Ανάληψη στα 18

Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους, ο λογαριασμός μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου. Από εκεί και πέρα, ο νέος θα αποφασίζει ο ίδιος τι θα κάνει με το κεφάλαιο που έχει συγκεντρωθεί.

Θα μπορεί να προχωρήσει σε ολική ανάληψη, να μεταφέρει το σύνολο των χρημάτων σε δικό του καταθετικό ή επενδυτικό λογαριασμό ή να συνδυάσει μερική ανάληψη με μεταφορά του υπολοίπου.

kathimerini.gr