Σαν σήμερα, πέθανε ο Νικηταράς o Τουρκοφάγος – Έσπασε επτά σπαθιά και πέθανε ζητιανεύοντας!

Σαν σήμερα, στις 25 Σεπτεμβρίου 1849, άφηνε την τελευταία του πνοή στον Πειραιά ένας άνθρωπος που η ίδια η φύση φαίνεται να είχε πλάσει για να ντροπιάσει κάθε μεταγενέστερη γενιά Ελλήνων που θα τολμούσε να συγκριθεί μαζί του. Ο Νικήτας Σταματελόπουλος. Ο Νικηταράς. Ο Τουρκοφάγος.

Ανιψιός του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, μεγαλωμένος στους πρόποδες του Ταϋγέτου, με πατέρα κλέφτη που οι Τούρκοι τον έσφαξαν μαζί με τον αδελφό του Νικηταρά στη Μονεμβασιά. Ο άνθρωπος αυτός δεν διάλεξε την επανάσταση ως καριέρα ή ως αφήγημα προσωπικής προβολής, όπως συνηθίζεται σήμερα σε κάθε επέτειο. Την κληρονόμησε ως χρέος αίματος και την πλήρωσε με το σώμα του.

Στο Βαλτέτσι, στα Δολιανά, στην άλωση της Τριπολιτσάς, και προπάντων στα στενά των Δερβενακίων, όπου έσπασε επτά σπαθιά πολεμώντας σώμα με σώμα τα εξανδραποδισμένα στίφη του Δράμαλη — εκεί χτίστηκε ο θρύλος του “Τουρκοφάγου”. Όχι σε γραφείο τύπου, όχι σε πάνελ τηλεοπτικό, όχι σε ανακοίνωση κόμματος. Στο πεδίο, με το σπαθί στο χέρι, όπου η υπερβολή δεν χωράει και η ρητορική δεν σώζει καμία ζωή.

Και μετά; Μετά ήρθε αυτό που η νεοελληνική Πολιτεία έχει κάνει ειδικότητά της: η ανταμοιβή του ήρωα με τη λήθη. Ο Νικηταράς φυλακίστηκε άδικα, έχασε σχεδόν την όρασή του στην κράτηση, βγήκε από τη φυλακή γέρος και άρρωστος, και πέρασε τα τελευταία του χρόνια ζητιανεύοντας κάθε Παρασκευή σε μια γωνιά του Πειραιά — αυτός που είχε σώσει την πατρίδα που τώρα τον προσπερνούσε αδιάφορη. Μια τιμητική σύνταξη και μια θέση στη Γερουσία ήρθαν πολύ αργά για να επανορθώσουν οτιδήποτε.

Πέθανε σε ηλικία 67 ή 68 ετών — οι πηγές διαφωνούν, όπως διαφωνούν σχεδόν σε όλα τα βιογραφικά στοιχεία των αγωνιστών του ’21, γιατί κανείς δεν θεώρησε τότε αναγκαίο να κρατήσει σχολαστικά αρχεία για έναν άνθρωπο που θα σωνόταν, λέει, μόνος του από την Ιστορία. Λένε πως ο νεκροθάφτης, ρίχνοντας την πρώτη φτυαριά χώμα, λιποθύμησε συνειδητοποιώντας ποιον έθαβε.

Δεν χρειάζεται μνημόνευση με φαντασμαγορία. Χρειάζεται απλώς η στοιχειώδης τιμιότητα να αναγνωρίσουμε τι σημαίνει, στην πράξη, “πατρίδα”: όχι σύνθημα, όχι εθνικιστικό αξεσουάρ σε ομιλία της τελευταίας στιγμής, αλλά ο άνθρωπος που έσπασε επτά σπαθιά για να υπάρχεις εσύ σήμερα να διαβάζεις για εκείνον, και μετά πέθανε ζητιανεύοντας επειδή η ίδια η πατρίδα δεν θυμήθηκε να του χρωστάει τίποτα.

Στρατηγέ Νικηταρά, δεν σε ξεχνάμε — ή τουλάχιστον, ας προσπαθήσουμε να μην είμαστε τόσο άξιοι λησμονιάς όσο ήταν η γενιά που σε άφησε να πεθάνεις άπορος.

newsfire.gr