Σενάρια με ευθείες αναφορές σε γεγονότα της στρατιωτικής και διπλωματικής ιστορίας των ΗΠΑ εξετάζει η βρετανική εφημερίδα σχετικά με την τύχη του αγνοούμενου Αμερικανού πιλότου στο Ιράν και την εξέλιξη του πολέμου
φωτό, AP(ΑΡΧΕΙΟΥ)
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του πολέμου μπορεί να παίξει η τύχη του αγνοούμενου πιλότου του αμερικανικού F-15 που καταρρίφθηκε στο Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμά της βρετανικής εφημερίδας Telegraph, που εξετάζει τα πιθανά σενάρια.
Σημειώνεται ένας από τους δύο πιλότους διασώθηκε από αμερικανικές δυνάμεις εντός ιρανικού εδάφους χωρίς περαιτέρω απώλειες από τη μεριά τους.
Και ενώ η διάσωση και του δεύτερου θα αποτελούσε εντυπωσιακή εξέλιξη για τις ΗΠΑ, θα μπορούσε όμως και να ενθαρρύνει την Ουάσινγκτον να συνεχίσει τα πλήγματα. Η εικόνα αεροσκαφών και ελικοπτέρων διάσωσης να επιχειρούν πάνω από το Ιράν με περιορισμένη αντίσταση ενδέχεται να ενισχύσει τον σχεδιασμό στρατιωτικών επιχειρήσεων, με τον Ντόναλντ Τραμπ να εξετάζει το ενδεχόμενο χερσαίας επιχείρησης.
Πολλαπλά σενάρια
Ωστόσο, η κατάσταση ενδέχεται να πυροδοτήσει πολλαπλά σενάρια, στην περίπτωση που ο δεύτερος πιλότος συλληφθεί από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ή από τοπικές πολιτοφυλακές.
Οπως αναφέρει η Telegraph, η Κρίση των Ομήρων στο Ιράν το 1979 μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για μια τέτοια εξέλιξη. Για 444 ημέρες, η τύχη των Αμερικανών διπλωματών που κρατούνταν στην Τεχεράνη κυριάρχησε στην ειδησεογραφία, διαμόρφωσε την κοινή γνώμη και συνέβαλε στην εκλογική ήττα του Τζίμι Κάρτερ.
Εάν το Ιράν μεταδώσει εικόνες του πιλότου, ο κ. Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με άμεσες πιέσεις από το Κογκρέσο, οικογένειες στρατιωτικών, ενώσεις βετεράνων και την κοινή γνώμη για παύση των επιχειρήσεων και διαπραγμάτευση της απελευθέρωσής του.
Η συνέχιση των αεροπορικών πληγμάτων ενδέχεται να καταστεί πολιτικά μη βιώσιμη, οδηγώντας πιθανώς σε κατάπαυση του πυρός υπό λιγότερο ευνοϊκούς όρους.
Διαπραγματευτικός «μοχλός»
Ένα δεύτερο σενάριο προβλέπει τη σύλληψη του πιλότου από το Ιράν χωρίς άμεση δημοσιοποίηση αποδείξεων, με στόχο τη χρήση του ως διαπραγματευτικού μοχλού για τον τερματισμό του πολέμου.
Ένας αιχμάλωτος πιλότος θα μπορούσε να έχει για την Τεχεράνη πολύ μεγαλύτερη αξία από μια απλή κατάπαυση του πυρός.
Το Ιράν θα μπορούσε να συνδυάσει απαιτήσεις όπως κατάπαυση πυρός, έλεγχο της ναυσιπλοΐας και επιβολή διοδίων στα Στενά του Ορμούζ, περιορισμούς σε μελλοντικές αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις και πιθανή άρση κυρώσεων.
Η Τεχεράνη επιδιώκει διαχρονικά να μετατρέψει τον έλεγχο που ασκεί στα Στενά του Ορμούζ σε καιρό πολέμου, σε μόνιμη εξουσία και σε περίοδο ειρήνης και ένας αιχμάλωτος Αμερικανός πιλότος προσφέρει διαπραγματευτική ισχύ που δεν υπήρχε όταν οι συνομιλίες περιορίζονταν σε καθαρά στρατιωτικό επίπεδο.
Ο Τραμπ, υπό εσωτερική πίεση για τη διάσωση του πιλότου, θα χρειαστεί να σταθμίσει εάν η αποδοχή των ιρανικών όρων υπερβαίνει το πολιτικό κόστος μιας παρατεταμένης κρίσης ομηρίας.
Το σενάριο αυτό θα εκτυλιχθεί πιο αθόρυβα, χωρίς προπαγανδιστικές μεταδόσεις και σκηνοθετημένες εμφανίσεις, με το Ιράν απλώς να καθιστά γνωστό ότι κρατά έναν Αμερικανό και είναι ανοιχτό σε συμφωνία.
Με τον τρόπο αυτό θα παράσχει και στον πρόεδρο των ΗΠΑ μια πιθανή διέξοδο αποκλιμάκωσης: Θα μπορούσε να παρουσιάσει μία λύση -κατόπιν διαπραγματεύσεων- που περιλαμβάνει την απελευθέρωση του πιλότου ως επίτευξη πολλαπλών στόχων: διάσωση Αμερικανών στρατιωτικών, αποδυνάμωση των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και επίτευξη συμφωνίας.
Θάνατος και κλιμάκωση
Το σενάριο θανάτου του πιλότου, είτε κατά τη σύλληψη είτε σε αποτυχημένη επιχείρηση διάσωσης, θα ανέτρεπε πλήρως τη δυναμική. Αντί για διέξοδο, θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή για χερσαία εισβολή.
Εάν ο πιλότος σκοτωθεί και υπάρξουν ενδείξεις ότι οι ιρανικές δυνάμεις ευθύνονται μετά την εκτίναξή του, ή εάν μια επιχείρηση διάσωσης αποτύχει και υπάρξουν περαιτέρω αμερικανικές απώλειες, ο Τραμπ θα δεχθεί άμεσες πιέσεις για αντίδραση.
Οικογένειες στρατιωτικών, ενώσεις βετεράνων και Ρεπουμπλικάνοι θα απαιτήσουν κάτι περισσότερο από τη συνέχιση των αεροπορικών επιδρομών.
Ο κ. Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν «εξαιρετικά σκληρά τις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες», στοχεύοντας ενεργειακές υποδομές και άλλα κρίσιμα συστήματα.
Ωστόσο, χερσαίες επιχειρήσεις για κατάληψη νησιών ή πυρηνικών εγκαταστάσεων, ή για έλεγχο τμημάτων ιρανικού εδάφους, απαιτούν αιτιολόγηση πέραν των στρατηγικών στόχων.
Παρά την αποδυνάμωση των στρατιωτικών του δυνατοτήτων, το Ιράν θεωρείται καλά προετοιμασμένο για μια χερσαία εισβολή.
Τα Όρη Ζάγρος εκτείνονται σε μήκος περίπου 1.600 χιλιομέτρων, με κορυφές άνω των 4.200 μέτρων, κοιλάδες που κατευθύνουν τους επιτιθέμενους σε ζώνες θανάτου και περάσματα όπου λίγοι υπερασπιστές μπορούν να αναχαιτίσουν ολόκληρες δυνάμεις.
Πέραν του εδάφους, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και ο πληθυσμός. Τοπικοί αξιωματούχοι προσφέρουν χρηματικές αμοιβές για τη σύλληψη ή τη θανάτωση Αμερικανών, ενώ φυλετικές κοινότητες με ισχυρή παράδοση αντίστασης ανταποκρίνονται στο κάλεσμα.
Γνωρίζουν το έδαφος με τρόπο που καμία εισβάλλουσα δύναμη δεν μπορεί να προσεγγίσει.
Η τοπική κινητοποίηση αντανακλά τον έντονο πατριωτισμό στις αγροτικές και φυλετικές κοινωνίες του Ιράν, οι οποίες, παρά τις συχνά σύνθετες σχέσεις τους με την κεντρική εξουσία στην Τεχεράνη, διατηρούν ισχυρή παράδοση υπεράσπισης της επικράτειάς τους.
Η κατάσταση παραπέμπει σε συγκρίσεις με το περιστατικό της Μάχης της Μογκαντίσου της Σομαλίας, γνωστό και ως «Black Hawk Down», όπου επιχείρηση σύλληψης ηγετών πολιτοφυλακών εξελίχθηκε σε παρατεταμένη αστική σύγκρουση μετά την κατάρριψη ελικοπτέρων.
Η επιχείρηση, που είχε σχεδιαστεί να διαρκέσει μία ώρα, κατέληξε σε μάχη 18 ωρών, με νεκρούς 18 Αμερικανούς στρατιώτες και εκατοντάδες Σομαλούς.
Μέχρι την Παρασκευή, ο κ. Τραμπ μπορούσε να ελέγχει το χρονοδιάγραμμα και την έκταση του πολέμου. Πλέον, η τύχη του πιλότου ενδέχεται να καθορίσει την κατεύθυνση που θα λάβει η σύγκρουση, καταλήγει η βρετανική εφημερίδα.
kathimerini.gr
