(φωτό:REUTERS/Yves Herman)
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια πιο άβολη αλήθεια: εξαρτάται από τις ΗΠΑ όχι για έναν, αλλά για όλους τους κρίσιμους πυλώνες της ισχύος της
Για δεκαετίες, η Ευρώπη πίστευε ότι είχε βρει τη γεωπολιτική εξίσωση που της επέτρεπε να ευημερεί χωρίς να επιλέγει πλευρές.
Η ασφάλεια ερχόταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η ενέργεια από τη Ρωσία και η ανάπτυξη των εξαγωγών από την Κίνα. Ένα τρίγωνο λειτουργικό, σχεδόν αυτονόητο, που επέτρεπε στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να απολαμβάνουν τα οφέλη της παγκοσμιοποίησης χωρίς το κόστος της στρατηγικής ευθύνης. Αυτό το τρίγωνο, όμως, έχει πλέον καταρρεύσει.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία διέλυσε τον ενεργειακό άξονα. Η επιβράδυνση της Κίνας και η όξυνση των γεωπολιτικών εντάσεων υπονόμευσαν τον εξαγωγικό. Και σήμερα, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια πιο άβολη αλήθεια: εξαρτάται από τις ΗΠΑ όχι για έναν, αλλά για όλους τους κρίσιμους πυλώνες της ισχύος της.
Ασφάλεια, ενέργεια, εμπόριο, τεχνολογία, χρηματοπιστωτικές υποδομές. Από το LNG και τις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις μέχρι το cloud, τα chips τεχνητής νοημοσύνης και τα συστήματα πληρωμών, η ευρωπαϊκή καθημερινότητα είναι βαθιά διασυνδεδεμένη με την Ουάσινγκτον.
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που για μεγάλο διάστημα έμειναν να παρατηρούν αμήχανες τις εξελίξεις, φαίνεται να «ξύπνησαν» ξαφνικά. Όμως η αφύπνιση δεν ισοδυναμεί με αυτονόμηση.
Αδυναμία διαπραγμάτευσης
Το πρόβλημα δεν είναι η εξάρτηση ούτε βεβαίως η συνεργασία, που σε έναν κόσμο διασυνδεδεμένο είναι απολύτως αναγκαία. Το πρόβλημα είναι η ευρωπαϊκή αδυναμία να διαπραγματευτεί.
Η Ευρώπη παραμένει οικονομικός γίγαντας, αλλά πολιτικός νάνος, παγιδευμένη σε μια κουλτούρα συναίνεσης που λειτουργεί σε καιρούς σταθερότητας, όχι σε έναν κόσμο ωμής ισχύος. Είναι «εύκολα αναγνώσιμη», όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι αναλυτές της.
Το τρίγωνο που κατέρρευσε δεν θα αντικατασταθεί εύκολα από ένα νέο. Η στρατηγική αυτονομία δεν χτίζεται με ανακοινώσεις, αλλά με δύσκολες επιλογές, επενδύσεις και πολιτικό κόστος. Μέχρι τότε, η Ευρώπη θα συνεχίσει να αντιδρά, όχι να καθορίζει. Και αυτό, σε μια εποχή ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων, ίσως αποδειχθεί η πιο επικίνδυνη εξάρτηση απ’ όλες.
naftemporiki.gr
