Το σημαντικότερο άτομο που πρέπει να τα έχεις καλά είναι ο εαυτός σου! Οι άλλοι ποτέ δεν θα είναι ευχαριστημένοι!

Της κοινωνιολόγου Ιωάννας Χαρμπέα

Υπάρχει μια παγίδα στην οποία πέφτουμε όλοι, άλλος περισσότερο και άλλος λιγότερο: προσπαθούμε διαρκώς να είμαστε αρεστοί. Να μη δυσαρεστήσουμε κανέναν, να μη δώσουμε αφορμή για σχόλια, να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των άλλων, να αποδείξουμε ότι είμαστε «καλοί άνθρωποι».

Και κάπου μέσα σε αυτή την προσπάθεια, ξεχνάμε τον σημαντικότερο άνθρωπο της ζωής μας: τον εαυτό μας.

Από μικροί μαθαίνουμε να αναζητούμε την αποδοχή. Το «μπράβο» των γονιών, την επιβεβαίωση των φίλων, την αποδοχή της κοινωνίας. Μεγαλώνοντας, όμως, πολλές φορές συνεχίζουμε να ζούμε με τον ίδιο τρόπο. Επιλέγουμε τι θα πούμε, τι θα φορέσουμε, πού θα πάμε, ακόμη και ποιες αποφάσεις θα πάρουμε, με βάση το τι θα σκεφτούν οι άλλοι.

Μόνο που υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα: οι άλλοι ποτέ δεν θα είναι όλοι ευχαριστημένοι.

Ό,τι κι αν κάνεις, κάποιος θα βρει κάτι να σχολιάσει. Αν μιλήσεις, μπορεί να πουν ότι μιλάς πολύ. Αν σιωπήσεις, θα πουν ότι είσαι απόμακρος. Αν δουλέψεις σκληρά, θα πουν ότι δεν έχεις χρόνο για τους ανθρώπους σου. Αν ξεκουραστείς, κάποιος θα σε χαρακτηρίσει τεμπέλη. Αν βάλεις όρια, θα σε πουν εγωιστή. Αν δίνεις συνεχώς, μπορεί να σε θεωρήσουν δεδομένο.

Και τότε τι κάνεις;

Προσπαθείς να ικανοποιήσεις τους πάντες.

Μια προσπάθεια καταδικασμένη να αποτύχει.

Γιατί ο καθένας βλέπει τη ζωή σου μέσα από τα δικά του βιώματα, τις δικές του ανάγκες, τις δικές του προσδοκίες και τις δικές του ανασφάλειες. Δεν είναι δυνατόν να ζήσεις μια ζωή κομμένη και ραμμένη στα μέτρα όλων.

Γι’ αυτό χρειάζεται κάποια στιγμή να σταματήσεις και να ρωτήσεις τον εαυτό σου:

«Εγώ είμαι καλά με αυτό που είμαι;»

Όχι «τι θα πουν οι άλλοι;».

Όχι «θα τους αρέσει;».

Όχι «θα με εγκρίνουν;».

Αλλά: «Εγώ μπορώ να κοιτάζω τον εαυτό μου στον καθρέφτη και να νιώθω ότι είμαι αληθινός απέναντί του;»

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αδιαφορούμε για τους άλλους. Η κοινωνική συνύπαρξη χρειάζεται σεβασμό, ενσυναίσθηση, υπευθυνότητα και διάθεση να ακούμε την κριτική. Σημαίνει όμως ότι δεν πρέπει να παραδίδουμε την αυτοεκτίμησή μας στα χέρια των άλλων.

Δεν χρειάζεται να απολογείσαι για κάθε επιλογή σου.

Δεν χρειάζεται να εξηγείς συνεχώς τα όριά σου.

Δεν χρειάζεται να αποδεικνύεις σε όλους ότι αξίζεις.

Και κυρίως, δεν χρειάζεται να μικραίνεις τον εαυτό σου για να χωρέσεις στις προσδοκίες κάποιου άλλου.

Η ανάγκη για αποδοχή είναι ανθρώπινη. Όταν όμως μετατρέπεται σε μόνιμη ανάγκη να αρέσουμε σε όλους, μπορεί να μας απομακρύνει από τις πραγματικές μας ανάγκες και επιθυμίες. Ζούμε τότε περισσότερο για το βλέμμα των άλλων παρά για τη δική μας ζωή.

Κάποτε, λοιπόν, πρέπει να καταλάβουμε ότι η ωριμότητα δεν είναι να καταφέρεις να σε αγαπούν όλοι.

Ωριμότητα είναι να αντέχεις το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι μπορεί να μη σε καταλαβαίνουν, να μη συμφωνούν μαζί σου ή ακόμη και να μη σε συμπαθούν — και παρ’ όλα αυτά να συνεχίζεις να σέβεσαι τον εαυτό σου.

Δεν είναι εύκολο.

Χρειάζεται δουλειά με τον εαυτό μας, αυτογνωσία και θάρρος. Χρειάζεται να μάθουμε να λέμε «όχι» χωρίς ενοχές και «ναι» χωρίς φόβο. Να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας χωρίς να απαξιώνουμε τον εαυτό μας. Να δεχόμαστε ότι δεν είμαστε τέλειοι, αλλά και ότι δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειοι για να αξίζουμε.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, ο άνθρωπος με τον οποίο θα περάσεις ολόκληρη τη ζωή σου είσαι εσύ.

Οι άνθρωποι έρχονται και φεύγουν. Κάποιοι μένουν, κάποιοι αλλάζουν, κάποιοι απομακρύνονται. Οι γνώμες τους επίσης αλλάζουν. Αυτό που μένει, όμως, είναι η σχέση που έχεις χτίσει με τον εαυτό σου.

Και αυτή η σχέση αξίζει να είναι μια σχέση με σεβασμό, αποδοχή και αγάπη.

Γι’ αυτό, πριν αναρωτηθείς αν σε εγκρίνουν οι άλλοι, ρώτησε τον εαυτό σου αν εγκρίνεις εσύ τη ζωή που ζεις.

Πριν φοβηθείς μήπως κάποιος παρεξηγηθεί, σκέψου μήπως εσύ έχεις παρεξηγήσει τις δικές σου ανάγκες.

Και πριν προσπαθήσεις να τα έχεις καλά με όλους, φρόντισε να τα έχεις καλά με εσένα.

Γιατί μπορεί να μην καταφέρεις ποτέ να κάνεις τους πάντες ευχαριστημένους.

Μπορείς όμως να σταματήσεις να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου για να τους ευχαριστήσεις.

Και ίσως αυτή να είναι μία από τις σημαντικότερες μορφές ελευθερίας.