Στρατηγικός κόμβος ασφάλειας και ισχύος το FIR Αθηνών: Επιτυχής ολοκλήρωση του αεροπορικού forum της Α.Ακ.Ε.

Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε του Αεροπορικό Forum που διοργάνωσε η Αεροπορική Ακαδημία Ελλάδος (Α.ΑΚ.Ε.) με θέμα:

«Ελληνικό FIR, παρούσα κατάσταση και προοπτικές», στη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων(ΛΑΕΔ), την Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026, ώρες 09:00-14:00, με τη συμμετοχή 150 και πλέον προσκεκλημένων. 

Το Forum τίμησαν με την παρουσία τους, ο βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών ΝΔ, κ. Διονύσιος Χατζηδάκης, ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτα Κακλαμάνη, ο Πανοσιολογιότατος Αρχιμανδρίτης π. Γαβριήλ Χριστόπουλος, Εφημέριος Ι. Παρεκκλησίου Αγ. Νικολάου Ρηγίλλης, ως εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου Β’, ο Υπουργός Υποδομών & Μεταφορών, κ. Χρίστος Δήμας, οι Υφυπουργοί Εθνικής Άμυνας, κ. Αθανάσιος Δαβάκης και Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Στέφανος Γκίκας.

Επίσης ο βουλευτής Ηλείας και Τομεάρχης Εθνικής Άμυνας ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, κ. Μιχάλης Κατρίνης, ο Αντιπτέραρχος (Ι) κ. Κωνσταντίνος Μπούζος, Επιτελάρχης ΓΕΕΘΑ, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Δημητρίου Χούπη, ο πολιτευτής Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών, κ. Ιωάννης Ορφανίδης, ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Ελληνικής Λύσης, καθώς και ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος κ. Γρηγόριος Χαρίτος, υπεύθυνος Τομέα Ποιμαντικής μέριμνας για στρατιωτικές μονάδες, ως εκπρόσωπος του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού, εκπρόσωποι των Αρχηγών ΓΕΑ, ΓΕΣ, ΓΕΝ, ΕΛΑΣ και ΠΣ, Επίτιμοι Αρχηγοί.

Ακόμη ο Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων κ. Αθανάσιος Ζήσης, ως εκπρόσωπος του Πρύτανη του ΕΜΠ, ο Αντιπτέραρχος (Ι) εα κ. Νικόλαος Χριστόπουλος, Σύμβουλος του Διοικητή ΑΠΑ επί θεμάτων Πολιτικο-Στρατιωτικής συνεργασίας, ως εκπρόσωπος του Διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), Επίτιμοι Αρχηγοί, Στρατηγοί, Ναύαρχοι, Πτέραρχοι, Καθηγητές, Πρόεδροι και εκπρόσωποι Ενώσεων, Συνδέσμων, Συλλόγων και Ινστιτούτων, Ίκαροι της Σχολής Ικάρων, σπουδαστές της Σχολής Αξιωματικών Νοσηλευτικής και δόκιμοι της Σχολής Μονίμων Υπαξιωματικών Αεροπορίας, καθώς και πλήθος προσκεκλημένων που δραστηριοποιούνται στον αεροπορικό χώρο, σχεδιάζουν, ελέγχουν, χρησιμοποιούν το Ελληνικό FIR και τον Εναέριο Χώρο, ιδιαίτερα αυτοί που λαμβάνουν αποφάσεις, εκτελούν επιχειρήσεις και προετοιμάζουν το μέλλον.

Τους προσκεκλημένους καλωσόρισε απευθύνοντας το μήνυμα του Forum, ο Πρόεδρος της Α.ΑΚ.Ε., Αντιπτέραρχος (Ι) εα Στυλιανός Αλεξόπουλος, ο οποίος κήρυξε και την έναρξη εργασιών. 

Χαιρετισμό απηύθυναν, ο Υπουργός Υποδομών & Μεταφορών  κ. Χρίστος Δήμας, ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Αθανάσιος Δαβάκης και ο Υφυπουργός Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής κ. Στέφανος Γκίκας.

Βασική επιδίωξη του Forum ήταν να αναδειχθεί η στρατηγική αξία και ο πολύπλευρος ρόλος του FIR Αθηνών στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, Ευρώπης-Ασίας-Αφρικής, ιδιαίτερα σήμερα υπό την επήρεια των συνεχιζόμενων κρίσεων στην Αν. Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και Περσικό κόλπο, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο το περιβάλλον ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.

Επίσης, να φωτιστεί η πολιτική και αμυντική του διάσταση, όχι μόνον ως περιοχή παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας, αλλά και ως ένας συντελεστής ισχύος, ένας κρίσιμος μηχανισμός εναέριας επιτήρησης, επίγνωσης της κατάστασης και πληροφόρησης αεράμυνας, ως ένας βασικός κόμβος του Ευρωπαϊκού και Ευρω-Ατλαντικού συστήματος ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. 

Την εκδήλωση συντόνισε ο Γενικός Γραμματέας του ΔΣ της Α.ΑΚ.Ε., Αντιπτέραρχος (Ι) εα Δρ. Θωμάς Χατζηαθανασίου, Επίτιμος Διοικητής ΔΑΕ, ο οποίος συνόδευσε τους παριστάμενους στο οδοιπορικό της εκδήλωσης, η οποία περιλάμβανε δύο ενότητες.

Στην πρώτη ενότητα καλύφθηκαν θέματα Θεσμικής επίδρασης, με συντονιστή τον κ. Αναστάσιο Τενεκούδη, Κοσμήτορα της Α.ΑΚ.Ε., π. Γενικό Διευθυντή ΥΠΕΘΑ. Τέσσερις εισηγητές ανέλυσαν ξεχωριστά τα επιμέρους θέματα που αφορούσαν την εξωτερική πολιτική, το διεθνές δίκαιο, τα διεθνή πρότυπα ICAO οργάνωσης και λειτουργίας του FIR, τη διαχείριση του Εναερίου Χώρου, τον έλεγχο της Εναέριας Κυκλοφορίας και την αλληλεπίδραση του FIR στη λειτουργία των Αερολιμένων.

• Ο Δρ. Ιωάννης Βαληνάκης, καθηγητής, π. ΥΦΥΠΕΞ, επιβεβαίωσε ότι το FIR δεν συνιστά Κυριαρχία αλλά άσκηση Εθνικής Ευθύνης για την εύρυθμη και ασφαλή λειτουργία της Εναέριας Κυκλοφορίας, μέσα από τους ισχύοντες Διεθνείς Κανόνες και των Φορέων που συνεργάζονται. Αναφέρθηκε στην εμμονή της Τουρκίας και της διαχρονικής αναθεωρητικής της πρακτικής, την οποία εργαλειοποιεί με περισσότερη ή λιγότερη ένταση, ανάλογα με τις τρέχουσες γεωπολιτικές συγκυρίες και διεθνείς της σχέσεις.
• Μέρος αυτής της προσπάθειας η προώθηση του δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας” με αντικειμενικό στόχο τη γεωγραφική της διεύρυνση και πρόσκτηση ζωτικού χώρου στο Ελληνικότατο ΑΙΓΑΙΟ. Κλείνοντας την εισήγησή του επεσήμανε ως επιτακτική ανάγκη την άμεση παρακολούθηση, αξιολόγηση και επίτευξη εκ μέρους της Πατρίδας μας, ενός συγκριτικού πλεονεκτήματος ως προς το επίπεδο προόδου της Αμυντικής της Βιομηχανίας, ώστε το συντομότερο δυνατόν να εξισορροπήσουμε το ισοζύγιο των αμυντικών μας δυνατοτήτων.
• Η κα Μαρία Σαράντη, Πρέσβης επί Τιμή και π. Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδος στον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO), αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο του ICAO και της Σύμβασης του Σικάγο (1944) και στη διασφάλιση της ασφάλειας πτήσεων και ανάπτυξη της πολιτικής αεροπορίας μέσω κοινά αποδεκτών διεθνών κανόνων και πρακτικών. Παρουσίασε τους στόχους του ICAO ως εξειδικευμένου οργανισμού του ΟΗΕ, επικεντρώθηκε στα οφέλη από τη θέσπιση των Περιοχών Ευθύνης (FIR) για τον έλεγχο του διεθνούς εναερίου χώρου, τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Οργανισμό, την ενσωμάτωση του FIR Αθηνών στον περιφερειακό σχεδιασμό του ICAO, τονίζοντας ιδιαίτερα την ενίσχυσή του μέσω του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Οργανισμού (Single European Sky) και του Eurocotrol που αναγνωρίζουν το FIR Αθηνών ως στρατηγική ευρωπαϊκή υποδομή και τις σύγχρονες προκλήσεις ασφάλειας του αεροπορικού τομέα.
• Ο Αντιπτέραρχος(ΕΑ) ε.α. κ. Γεώργιος Βαγενάς, Διοικητής ΥΠΑ, αναφέρθηκε στο πλαίσιο λειτουργίας του ATHINAI FIR/HELLAS UIR και στη θεσμική βάση που το διέπει. Ανέλυσε τη δομή του εναέριου χώρου και τις βασικές μονάδες παροχής υπηρεσιών εναέριας κυκλοφορίας (ATS), καθώς και τις υπηρεσίες ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, πληροφόρησης πτήσεων, συναγερμού και διαχείρισης ροής και χωρητικότητας. Παρουσίασε τις σύγχρονες έννοιες διαχείρισης εναέριου χώρου, αναδεικνύοντας τη σημασία του Free Route Airspace, των Conditional και Direct Routes, για την αύξηση της χωρητικότητας του εναερίου χώρου και βελτιστοποίησης του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, επισημαίνοντας ιδιαίτερα τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Eurocontrol και την EASA για τον εκσυγχρονισμό της Αεροναυτιλίας, καθώς επίσης με τον Eurocontrol Network Manager για τη διαχείριση της κυκλοφορίας σε στρατηγικό, προτακτικό και τακτικό επίπεδο.
• Ο κ. Ιωάννης Ζέρμας, Επικεφαλής Επιχειρησιακών Λειτουργιών Αεροδρομίων Ομάδας Β, Fraport Greece, τόνισε στην ομιλία του ότι το Ελληνικό FIR επηρεάζει καθοριστικά τη λειτουργία και την αποδοτικότητα των αεροδρομίων, διαμορφώνοντας τη ροή της εναέριας κυκλοφορίας. Διαταραχές ή περιορισμοί προκαλούν καθυστερήσεις και επιχειρησιακές πιέσεις, ενώ βασική πρόκληση αποτελεί η μείωση της μεταβλητότητας της κυκλοφορίας για μεγαλύτερη σταθερότητα και ανταγωνιστικότητα. Συμπεραίνοντας κατέληξε λέγοντας ότι  η απόδοση ενός αεροδρομίου ξεκινά στον εναέριο χώρο, με τη συνεχή ενίσχυση της προβλεψιμότητας και του συντονισμού ανάμεσα στην εναέρια κυκλοφορία και τους φορείς διαχείρισης αεροδρομίων, να καθορίζουν τη συνολική επιχειρησιακή ετοιμότητα, την επιτυχία και τη βιωσιμότητα του προορισμού που εξυπηρετεί το αεροδρόμιο.

Στη δεύτερη ενότητα καλύφθηκαν θέματα Επιχειρησιακής επίδρασης, με συντονιστή τον Αντιπτέραρχο (Ι) εα κ. Ευστράτιο Σκλήρη, Β´ Αντιπρόεδρο της Α.ΑΚ.Ε. Τέσσερις εισηγητές ανέλυσαν ξεχωριστά τα επιμέρους θέματα που αφορούσαν την Ελληνική Αεράμυνα, τις Αεροπορικές Επιχειρήσεις στον Εναέριο Χώρο του FIR, τις Επιχειρήσεις Έρευνας & Διάσωσης και τις Προοπτικές & Εξελίξεις του FIR/UIR.

• Ο Υποπτέραρχος (Ι) κ. Στέφανος Αμπουλέρης, Διευθυντής της Διεύθυνσης Ενοποιημένης Αεράμυνας του ΓΕΕΘΑ, στην εισήγησή του παρουσίασε τις βασικές αρχές και την εξέλιξη της Αεράμυνας στην Ελλάδα, καθώς και τη σημερινή δομή, τα συστήματα και τη λειτουργία της σε εθνικό και συμμαχικό επίπεδο. Λαμβάνοντας υπόψη τη γεωγραφία του χώρου ευθύνης, τις σύγχρονες απειλές, τις τεχνολογικές εξελίξεις και τα διδάγματα πρόσφατων συγκρούσεων, ανέδειξε τις απαιτήσεις για τον μελλοντικό σχεδιασμό της Ελληνικής Αεράμυνας. Τέλος, παρουσίασε τις βασικές προβλέψεις του προγράμματος «Ασπίδα του Αχιλλέα» στον τομέα της αεράμυνας και της ενίσχυσης της εθνικής ασφάλειας.
• Ο Ταξίαρχος (ΕΑ) κ. Εμμανουήλ Πάνου, Διευθυντής ΓΕΑ/Α4, αναφέρθηκε στον επιχειρησιακό έλεγχο στο ATHINAI FIR και στη λειτουργία του Συστήματος Αεροπορικού Ελέγχου(ΣΑΕ), στην αποστολή του, τη διάρθρωσή του, την εκμετάλλευση των μέσων, την οργάνωση και υπαγωγή του ΣΑΕ και τα λοιπά μέσα παροχής εικόνας. Ακολούθησε ειδική αναφορά του στην επιχειρησιακή λειτουργία και τον έλεγχο των Α/Α Μέσων, περιγράφοντας την απειλή, την Αεροπορική & Πυραυλική Άμυνα Εδάφους (SBAMD), τη Διοίκηση & Έλεγχο στο ΣΑΕ και τις διασυνδέσεις,  κλείνοντας με τις τρέχουσες εξελίξεις και τα μελλοντικά προγράμματα.
• Ο Υποναύαρχος ΛΣ κ. Γεώργιος Χριστιανός, Διευθυντής του Α’ Κλάδου του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ, στην ομιλία του επικεντρώθηκε στο σύστημα Ναυτικής Έρευνας & Διάσωσης στην Ελλάδα και στη λειτουργία του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ), ως τον αρμόδιο επιχειρησιακό φορέα συντονισμού των επιχειρήσεων Έρευνας & Διάσωσης εντός της Ελληνικής περιοχής ευθύνης. Ανέλυσε την οργανωτική του δομή, το θεσμικό πλαίσιο, την κατηγοριοποίηση των περιστατικών και τα επιχειρησιακά εργαλεία που αξιοποιούνται για την αποτελεσματική διαχείρισή τους. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην καθοριστική και πολυδιάστατη συμβολή του ΕΚΣΕΔ μέχρι σήμερα, στη διάσωση δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων από ναυτικά ατυχήματα, υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες και περιστατικά κινδύνου στη θάλασσα, στον συντονισμό σύνθετων επιχειρήσεων έρευνας & διάσωσης, σε συνεργασία με άλλες εθνικές και διεθνείς αρχές, στην αντιμετώπιση περιστατικών μαζικής διάσωσης στο Αιγαίο Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα κατά τις μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές των τελευταίων ετών, στην παροχή άμεσης βοήθειας σε πλοία, σκάφη αναψυχής και αλιευτικά που αντιμετωπίζουν μηχανικές βλάβες ή άλλες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και στη συμμετοχή σε διακρατικές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, εφαρμόζοντας τις διεθνείς συμβάσεις για την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα.
• Ο Αντιπτέραρχος (Ι) εα Δρ. Γεώργιος Γερούλης, Πρόεδρος του Συνδέσμου Αποφοίτων Σχολής Ικάρων, αναφέρθηκε στις προοπτικές εξέλιξης των αεροδιαστημικών αμυντικών επιχειρήσεων άνωθεν του Ελληνικού FIR/UIR και στην αναδυόμενη ανάγκη κάλυψης του υφιστάμενου κανονιστικού κενού ως προς την οριοθέτηση και την άσκηση αρμοδιοτήτων στον υπερκείμενο χώρο του εναερίου χώρου. Στην εισήγησή του ανέδειξε τις προκλήσεις που δημιουργεί η ανάπτυξη υποτροχιακών μεταφορών, υπερυπερηχητικών οχημάτων και νέων αεροδιαστημικών τεχνολογιών, σε ένα περιβάλλον όπου τα όρια μεταξύ αέρα και διαστήματος γίνονται δυσδιάκριτα. Επεσήμανε την ανάγκη διαμόρφωσης εθνικού πλαισίου διακυβέρνησης για τη διαχείριση του αεροδιαστημικού χώρου, ιδιαίτερα λόγω της στρατηγικής σημασίας του FIR Αθηνών. Ολοκληρώνοντας την εισήγησή του επεσήμανε τη σημασία θεσμοθέτησης της έννοιας της Αεροδιαστημικής Ισχύος και της έγκαιρης προετοιμασίας της χώρας, ώστε να ενισχύσει την εθνική της ασφάλεια, την τεχνολογική ανάπτυξη και τον διεθνή της ρόλο.

Τις παρουσιάσεις έκλεισε με τις Τελικές Επισημάνσεις (closing remarks) ο Γενικός Γραμματέας του ΔΣ της Α.ΑΚ.Ε., Αντιπτέραρχος (Ι) εα Δρ. Θωμάς Χατζηαθανασίου, ο οποίος αναφέρθηκε σε όλα τα θέματα του Forum και κυρίως στις μελλοντικές προοπτικές του FIR και τη δυναμική ανάπτυξής του κατακόρυφα (UIR) προς τον διαστημικό χώρο. 

Συνοψίζοντας επεσήμανε ότι οι εργασίες του Forum κάλυψαν, μέσα από έναν γόνιμο και ουσιαστικό διάλογο, τον σκοπό του που ήταν η εξέταση της υφιστάμενης κατάστασης του Ελληνικού FIR, η ανάδειξη των προκλήσεων και η διερεύνηση των προοπτικών που διαμορφώνονται για το μέλλον του.

Ένα ζήτημα που είναι ιδιαίτερης σημασίας για την αεροπορική ασφάλεια, τη διεθνή αεροναυτιλία και τη στρατηγική θέση της χώρας μας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Εν κατακλείδι, οι εξαιρετικές ομιλίες και η εμπεριστατωμένη ανάπτυξη των θεματικών αντικειμένων αποτέλεσαν μία εξαιρετική τροφή γνώσης και προβληματισμού για το Ελληνικό FIR -το FIR Αθηνών- που αποτελεί έναν κρίσιμο τομέα ευθύνης, εντός του οποίου παρέχονται υπηρεσίες ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και συντονίζονται καθημερινά χιλιάδες πτήσεις, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των αερομεταφορών.

Οι σύγχρονες προκλήσεις, όπως η αυξημένη αεροπορική κίνηση, οι τεχνολογικές εξελίξεις, οι απαιτήσεις της ευρωπαϊκής πολιτικής αερομεταφορών και οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή, καθιστούν αναγκαία τη συνεχή αξιολόγηση και αναβάθμιση των δυνατοτήτων του.

Τις εργασίες έκλεισε ο Πρόεδρος του ΔΣ της Α.ΑΚ.Ε., Αντιπτέραρχος (Ι) εα Στυλιανός Αλεξόπουλος, ο οποίος ευχαρίστησε όλους τους συμμετέχοντες, απευθύνοντας το μήνυμα του Forum, τον πολύπλευρο ρόλο του FIR Αθηνών, ως περιοχής πληροφόρησης πτήσεων και πληροφόρησης αεράμυνας και την ανάγκη στενής συνεργασίας μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Προκειμένου να ευχαριστήσουμε τους συντελεστές της υπέροχης αυτής εκδήλωσης, ένα μικρό δείγμα ανταπόδοσης, ένα αναμνηστικό, ήταν το λιγότερο που μπορούσαμε να προσφέρουμε, ως Αεροπορική Ακαδημία Ελλάδος. Αναμνηστικά επιδόθηκαν από τον Πρόεδρο της ΑΑΚΕ προς τους Υπουργούς, τους Ομιλητές και τους Συντονιστές.

Το Δ.Σ. της Α.ΑΚ.Ε.