(Κώστας Γκούμας – Τάσος Μπαρμπούτης)*
Οι τρέχουσες εξελίξεις δεν μας επέτρεψαν να περιορίσουμε το σημερινό μας δημοσίευμα αποκλειστικά στην Παγκόσμια Ημέρα Νερού (22α Μαρτίου) που κάθε χρόνο είναι αφιερωμένη στην βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Ο λόγος είναι η παρουσία του πρωθυπουργού το περασμένο Σ/Κ στη Λάρισα, οι εξαγγελίες του για επανεκκίνηση των έργων Αχελώου και η αναζωπύρωση των συζητήσεων σχετικά το μεγάλο οικολογικό – υδατικό – αναπτυξιακό πρόβλημα της Θεσσαλίας.
Πολλοί έσπευσαν να επισημάνουν τον προεκλογικό χαρακτήρα των δηλώσεων, να λοιδορήσουν τις «κομματικές φιέστες» και τις «ανέξοδες υποσχέσεις».
Και σε εμάς έφθασαν πολλά μηνύματα από φίλους με καλές προθέσεις που μας προτρέπουν να μην δίνουμε βάση στις δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη. Κάποιοι μάλιστα φθάνουν να μας λένε πως… «τζάμπα ασχολείστε» !
Μετά από τόσα χαμένα χρόνια θεωρούμε απόλυτα φυσιολογικά τα συναισθήματα αγανάκτησης και την αμφισβήτηση των προθέσεων του κ. Μητσοτάκη. Άλλωστε και εμείς δεν είμαστε χθεσινοί.
Γνωρίζουμε πως λειτουργούν οι πολιτικοί, ειδικά κατά την προεκλογική περίοδο, και φυσικά έχουμε κάνει την αξιολόγησή μας ως προς τον βαθμό αξιοπιστίας των πρωθυπουργικών δηλώσεων.
Θα θυμίσουμε όμως πως την ημέρα της άφιξης του κ. Μητσοτάκη στη Λάρισα η Επιτροπή μας (ΕΔΥΘΕ) ήταν η μόνη από τις οργανωμένες συλλογικότητες στην περιοχή μας που έδωσε στην δημοσιότητα ανοικτή επιστολή προς τον πρωθυπουργό, απαιτώντας (για πολλοστή φορά) καθαρές τοποθετήσεις και δεσμεύσεις στο μείζον οικολογικό πρόβλημα της Θεσσαλίας, εφαρμογή του Σχεδίου υδάτων (ΣΔΛΑΠ) και ολοκλήρωση των έργων Αχελώου.
Κατά συνέπεια από την πλευρά μας θα ήταν ΛΑΘΟΣ να πετάξουμε (όπως κάποιοι μας προτρέπουν) στον κάλαθο των αχρήστων τις πρωθυπουργικές δηλώσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει πως είμαστε τόσο αφελείς ώστε να σπεύσουμε να αγοράσουμε κάποιο…..μεγάλο καλάθι για να χωρέσουμε τις υποσχέσεις του κ. Μητσοτάκη.
Έχει πάντως την σημασία του πως τρείς ημέρες αργότερα, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τις δηλώσεις αυτές στο συνέδριο του Bloomberg {1}στην Αθήνα για την ενεργειακή κρίση, επισημαίνοντας παράλληλα τα οφέλη από την υδροηλεκτρική ενέργεια.
Λίγα σχόλια για την ουσία του πράγματος.
Στις δηλώσεις του πρωθυπουργού καταγράφηκε η περιορισμένη αντίληψη των κυβερνώντων για τις πραγματικές απειλές στη Θεσσαλία. Έγινε βέβαια κάποια αναφορά στο έλλειμμα των 450 εκατ. κ. μ. νερού που δημιουργείται κάθε χρόνο, παραλείφθηκαν όμως τα σχεδόν δεκαπλάσια επί δεκαετίες συσσωρευμένα ελλείμματα υπόγειου νερού (περίπου 4 δισεκατομμύρια) που αποτελούν μία πραγματική ωρολογιακή βόμβα για τα υδατικά οικοσυστήματα.
Μάλιστα σύμφωνα με τα στοιχεία του εγκεκριμένου ΣΔΛΑΠ/2024, πολλά από αυτά κινδυνεύουν με οριστική κατάρρευση, «οδηγώντας εκ του ασφαλούς» την περιοχή μας στην ερημοποίηση.
Επίσης καμία αναφορά δεν υπήρξε στην τεράστια οικολογική καταστροφή που επί δεκαπέντε χρόνια συνεχίζεται στα μπαζωμένα ποτάμια Αχελώου και Κουμπουργιανίτη, στην περιοχή των έργων.
Πέραν της οικολογικής διάστασης, αρνητική εντύπωση μας προκάλεσε το γεγονός πως ο πρωθυπουργός δεν αισθάνθηκε την υποχρέωση να δώσει κάποια εξήγηση για την σιωπή του και την κυβερνητική αδράνεια επί επτά ολόκληρα χρόνια.
«Ξέχασε» εντελώς προηγούμενες υποσχέσεις του, όχι μόνο για τον Αχελώο αλλά και για το Μουζάκι, την διώρυγα προσαγωγής στην Κάρλα κλπ. Ούτε κάποια αναφορά υπήρξε για την ανάγκη κατεπείγουσας επέμβασης στην πλήρως διανοιγμένη σήραγγα μεταφοράς υδάτων από τον Αχελώο που καταρρέει.
Επιπλέον ο κ. Μητσοτάκης δεν παρουσίασε κανένα στοιχείο κόστους σχετικά με την «εξαγγελία» του, χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, κατευθύνσεις σχεδιασμού υδροηλεκτρικής αξιοποίησης των υδάτων (της Συκιάς και εκείνων που θα μεταφερθούν), θέματα δηλαδή που όφειλε σε γενικές γραμμές να παρουσιάσει στο ακροατήριό του.
Επίσης, παρά τις επίμονες προκλήσεις μας, καθόλου δεν αναφέρθηκε στην αντιμετώπιση όλων εκείνων που αντιτίθενται στην ενίσχυση του υδατικού δυναμικού της Θεσσαλίας.
Και το κυριότερο, προσπέρασε αδιάφορα την διαμάχη εντός του κόμματός του με τα ηγετικά στελέχη φορέων της Αιτωλοακαρνανίας που συντηρούν κλίμα αντιδικίας επικαλούμενα «δικαστικές εκκρεμότητες», που υποβάλλουν προσφυγές στο ΣτΕ (από κοινού με ψευτοοικολόγους) ενάντια σε κυβερνητικές αποφάσεις, που εκβιαστικά απαιτούν «αντισταθμιστικά οφέλη» ώστε να συναινέσουν στην συνέχιση των έργων Αχελώου !
Καμία επίσης δέσμευση εκ μέρους του κ. Μητσοτάκη πως θα φέρει το θέμα στη Βουλή ώστε να θωρακίσει τις αποφάσεις της κυβέρνησής του και να υποχρεώσει τα κόμματα της αντιπολίτευσης σε καθαρές τοποθετήσεις.
Ουσιαστικά ο πρωθυπουργός δεν προσέφερε καμία ουσιαστική εγγύηση ως προς την «πολιτική» (και κατ’ επέκταση την νομική) ασφάλεια των παραπέρα ενεργειών του, που όπως η ιστορία έδειξε αποτελεί βασική προϋπόθεση υπέρβασης αυτής της παράλογης διαχρονικής στασιμότητας.
Αυτά κατά τη γνώμη μας είναι που καθορίζουν τον βαθμό αξιοπιστίας της πρωθυπουργικής εξαγγελίας για τα εγκαταλειμμένα έργα Αχελώου και (δικαίως) ενισχύουν την επιφυλακτικότητα των θεσσαλών.
Παράλληλα όμως τα ζητήματα αυτά θα αποτελέσουν τις κατευθύνσεις των δικών μας διεκδικήσεών στο άμεσο μέλλον.
Και παραμερίζοντας πικρίες και επιφυλάξεις θα απαιτήσουμε αλλά και θα συμβάλουμε (στο βαθμό που θα μας δοθεί η δυνατότητα) στην διαμόρφωση ενός πλαισίου ενεργειών και άμεσων κινήσεων. Άλλωστε όσοι στη Θεσσαλία πραγματικά ενδιαφέρονται για την ασφάλεια, την βιώσιμη ανάπτυξη και την συγκράτηση των νέων στον αγροτικό τομέα, έχουν χρέος να αγωνιστούν για την εφαρμογή του εγκεκριμένου και επιστημονικά τεκμηριωμένου σχεδιασμού διαχείρισης των θεσσαλικών υδάτων και την υπέρβαση της τεχνητής ασάφειας στο επίδικο θέμα της ενίσχυσης των αποθεμάτων μας μέσω Αχελώου.
Μόνο έτσι οι επόμενες γενιές θα είναι σε θέση να γνωρίζουν με ποια και πόσα νερά θα πορεύεται στο μέλλον η Θεσσαλία και ο αγροτικός τομέας. Όλοι οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε πως τώρα γίνεται ο «πόλεμος» για το νερό, τώρα τα εδάφη συστηματικά διαβρώνονται και η καλλιεργήσιμη αγροτική γη συρρικνώνεται, τώρα τα οικοσυστήματα απειλούνται με κατάρρευση. Και επειδή «οι καιροί ου μενετοί», ΤΩΡΑ θα πρέπει να δοθεί η μάχη για τα έργα και τις όποιες παρεμβάσεις.
Κάνουν λάθος όποιοι θεωρούν πως διαθέτουν απεριόριστο χρόνο, όσοι ελπίζουν στην διαμόρφωση πολιτικών συσχετισμών που μελλοντικά θα επιτρέψουν μία πιο άνετη και απρόσκοπτη υλοποίηση του υδατικού σχεδιασμού.
Κατά μείζονα λόγο όσοι οραματίζονται μια άλλη κοινωνία, στην υπηρεσία των συμφερόντων του λαού, παραπέμποντας ενδεχομένως και αυτοί στο απώτερο μέλλον την επίλυση των προβλημάτων που αναφέραμε.
Ας σκεφθούν πως είναι πιθανόν έως τότε η Θεσσαλία να έχει ερημοποιηθεί, η αγροτική γη να έχει παραδοθεί σε αλλότριες χρήσεις και συμφέροντα, ενώ πολλοί θα υποχρεωθούν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους.
Λίγα λόγια και για την στάση άλλων πολιτικών δυνάμεων στο μέγιστο πρόβλημα της Θεσσαλίας.
Μοιραία θα συγκρίνουμε την παρουσία του κ. Μητσοτάκη με την περιοδεία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης πριν λίγους μήνες στην περιοχή μας.
Η παντελής έλλειψη αναφοράς του κ. Ανδρουλάκη στο υδατικό της Θεσσαλίας και η απουσία μίας έστω στοιχειώδους κριτικής (το ίδιο και στη Βουλή) για την απραξία της κυβέρνηση προκαλεί εύλογο προβληματισμό. Και να σκεφθεί κανείς πως τα τοπικά στελέχη του κόμματός του συμβάλλουν επί πολλά χρόνια στην κοινή προσπάθεια των θεσσαλικών οργανώσεων, ανεξάρτητα από τις αμφίβολες προσωπικές επιδιώξεις του υποψήφιου πρωθυπουργού.
Ανάλογη αδιαφορία στο μείζον θέμα των υδάτων επιδεικνύουν και τα προσωποπαγή κόμματα του κ. Κ. Βελόπουλου και της κας Ζ. Κωνσταντοπούλου.
Σε ότι αφορά στον κ. Τσίπρα διακρίναμε και από αυτόν απαξίωση του υδατικού – οικολογικού προβλήματος κατά την πρόσφατη πολιτική του ομιλία στη Λάρισα. Με δεδομένη την επιδεξιότητά του στις πολιτικές «ντρίπλες», το γεγονός αυτό δεν μας προξένησε εντύπωση. Εξάλλου ακόμη περιμένουμε (από το 2018 !) να ανταποκριθεί στις υποσχέσεις του προς τους θεσσαλούς πως «θα» εξετάσει την υδροηλεκτρική αξιοποίηση του φράγματος – ταμιευτήρα Συκιάς….
Όσο για τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα και με σχετική ανακοίνωση [2], πέρα από τα τετριμμένα για «κρεσέντο υποσχεσιολογίας» εκ μέρους του πρωθυπουργού, για «ανακύκλωση εξαγγελιών», για ΟΠΕΚΕΠΕ κλπ., καμία απολύτως δέσμευση δεν αναλαμβάνουν τι ακριβώς θα πράξουν εκείνοι σε περίπτωση που με τις επικείμενες εκλογές τους ανατεθεί, είτε απευθείας στους ίδιους, είτε μέσω του κ. Τσίπρα, η διακυβέρνηση της χώρας.
Επιλέγουν την σιωπή ώστε να μην διαταράξουν εσωτερικές ισορροπίες. Επιδεικνύουν έλλειψη πολιτικού θάρρους για μία καθαρή τοποθέτηση πώς θα διαχειριστούν τα εγκαταλειμμένα ημιτελή έργα Αχελώου, εάν δηλαδή θα τα καθαιρέσουν ή θα τα ολοκληρώσουν προσφέροντας αποθέματα ασφάλειας στην θεσσαλική λεκάνη.
Και εάν σωστά αντιλαμβανόμαστε, γι’ αυτούς θα ήταν προτιμότερο ο κ. Μητσοτάκης να μην έχει κάνει καμία ανακοίνωση για το υδατικό, να μην έχει «ξεθάψει» για μία ακόμη φορά τον Αχελώο. Μάλλον πολύ τους βοηθούσε η επί τόσα χρόνια άτυπη σύμπραξη στην «πρωθυπουργική» σιωπή….
Όσες όμως αμφιβολίες και εάν γεννούν οι κυβερνητικές εξαγγελίες, όσο απογοητευτική και εάν δείχνει η στάση της αντιπολίτευσης, εμείς δεν πρόκειται να επιτρέψουμε να «ξεχαστούν» οι δηλώσεις Μητσοτάκη.
Ούτε όμως θα αρκεστούμε σε αυτές. Είμαστε βέβαιοι πως το ενδιαφέρον και η επιμονή στην επίλυση του υδατικού εκ μέρους της ηγεσίας, των φορέων και των οργανώσεων της Θεσσαλίας, των αγροτών, καθώς και η ενίσχυση της προσπάθειας το τελευταίο διάστημα από πολλούς νέους ανθρώπους, σύντομα θα φέρουν θετικά αποτελέσματα για τον τόπο μας.
*Γκούμας Κώστας, γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/Κεντρικής Ελλάδας, μέλος Ε.Δ.Υ.ΘΕ
*Μπαρμπούτης Τάσος, πολιτικός μηχανικός, μέλος ΔΣ ΕΘΕΜ, πρ. γραμματέας ΤΕΕ/ΚΔΘ
[1] https://www.powergame.gr/game-over/1321461/h-psifos-ebistosynis-mitsotaki-stin-ydroilektriki-energeia-oi-leptomereies-tou-deal-optima-euroxx-o-batachtsis-me-ti-vila-kai-to-comeback-tis-intralot-sta-merismata/
