Γ. Πολυγένης: «Τα ορεινά μας χωριά σβήνουν από τον χάρτη. 30 χρόνια υποσχέσεις για την Νότια Πίνδο – Ώρα να αποδείξει το Κράτος ότι το νερό μπήκε στο αυλάκι»

Ο επί σειρά ετών Πρόεδρος του Λιβαδοχωρίου, Γ. Πολυγένης, μιλά στο pylinews.gr, έξω από τα δόντια και χωρίς να μασάει τα λόγια του,  για τα μόνιμα θύματα της αστυφιλίας, τον τουρισμό ως σανίδα σωτηρίας και στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα προς τον Δήμο Πύλης και το επίσημο Κράτος, για τις ευθύνες τους, αλλά και για τα σενάρια που τον θέλουν υποψήφιο Δημοτικό Σύμβουλο στον Δήμο Πύλης.

Η ερήμωση της ελληνικής υπαίθρου αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες πληγές της σύγχρονης Ελλάδας, με τα ορεινά χωριά να σηκώνουν το βαρύτερο φορτίο αυτής της φθίνουσας πορείας.

Το Λιβαδοχώρι, ένας πανέμορφος, αλλά δοκιμαζόμενος ορεινός οικισμός του Δήμου Πύλης, καθρεφτίζει απόλυτα την κοινή μοίρα δεκάδων χωριών, ΟΧΙ μόνο στον Δ. Πύλης, αλλά & σε όλο το μήκος και πλάτος της χώρας: τον κίνδυνο του οριστικού σβησίματος από τον χάρτη.

Ακόμα και η πρόσκαιρη ζωντάνια του Αυγούστου, όταν οι ετεροδημότες επιστρέφουν για λίγες εβδομάδες, δεν αρκεί πλέον για να ανατρέψει τη φθίνουσα πορεία.

Για τα αίτια αυτής της κατάστασης, τη μεταβολή της οικονομίας, αλλά και τα ριζικά μέτρα που πρέπει να λάβει η κεντρική Πολιτεία, συνομιλούμε με τον κ. Γεώργιο Πολυγένη, έναν άνθρωπο που υπηρέτησε τον τόπο του επί σειρά ετών ως Πρόεδρος της Κοινότητας Λιβαδοχωρίου και γνωρίζει σπιθαμή προς σπιθαμή την πραγματικότητα της ορεινής Ελλάδας.

Συνέντευξη με τον κ. Γεώργιο Πολυγένη…

Ερωτ. Κύριε Πολυγένη, σας ευχαριστούμε πολύ για αυτή τη συζήτηση. Θα μιλήσουμε για το Λιβαδοχώρι, ένα χωριό με τεράστια φυσική ομορφιά και ιστορία, το οποίο όμως, όπως και τόσα άλλα, έρχεται αντιμέτωπο με τον εφιάλτη της πλήρους ερήμωσης. Πώς βιώνετε αυτή την πραγματικότητα;

Πρόεδρος: Κι εγώ σας ευχαριστώ & χαιρετίζω αυτή σας την πρωτοβουλία. Η αλήθεια είναι σκληρή και δεν πρέπει να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας: τα ορεινά χωριά σβήνουν από τον χάρτη. Όταν ήμουν πρόεδρος, παλεύαμε καθημερινά για να κρατήσουμε ζωντανές τις υποδομές και την ελπίδα, αλλά πλέον η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο.

Το χειμώνα οι μόνιμοι κάτοικοι μετριούνται στα δάχτυλα. Οι πόρτες κλείνουν, τα φώτα σβήνουν και η σιωπή που απλώνεται στα σοκάκια είναι αποκαρδιωτική.

Ερωτ.: Υπάρχει όμως και η καλοκαιρινή περίοδος. Για περίπου έναν μήνα, τον Αύγουστο, το χωριό γεμίζει από συγχωριανούς που ζουν στις πόλεις. Αυτό δεν δίνει μια σημαντική ανάσα;

Πρόεδρος: Δίνει μια πρόσκαιρη, ψευδαισθητική ανάσα. Ναι, τον Αύγουστο θα ακουστούν παιδικές φωνές και θα ανοίξουν τα σπίτια. Όμως, αυτό δεν αρκεί για να κρατήσει ένα χωριό ζωντανό τις υπόλοιπες 330 ημέρες του χρόνου.

 Ακόμα και αυτή η καλοκαιρινή προσέλευση, όσο περνούν τα χρόνια, φθίνει. Οι παλαιότεροι, που είχαν τον ισχυρό συναισθηματικό δεσμό, φεύγουν από τη ζωή. Οι νεότεροι έρχονται για όλο και λιγότερο ή επιλέγουν άλλους προορισμούς. Αν βασιζόμαστε μόνο σε έναν μήνα το χρόνο, η ημερομηνία λήξης του χωριού μας είναι ήδη προδιαγεγραμμένη.

Ερωτ.: Πολλοί χαρακτηρίζουν τα ορεινά χωριά ως τα διαρκή θύματα της αστυφιλίας, μιας τάσης που δεν έχει σταματημό εδώ και δεκαετίες. Παράλληλα, η μετατροπή της οικονομίας σε άλλες σύγχρονες μορφές φαίνεται να αφήνει πίσω τις παραδοσιακές ασχολίες. Πώς συνδέονται αυτά τα δύο στο Λιβαδοχώρι;

Πρόεδρος: Τα είπατε με το όνομά τους. Είμαστε τα μόνιμα, ξεχασμένα θύματα μιας αστυφιλίας που συνεχίζεται ακάθεκτη, απλώς σήμερα γίνεται με άλλους όρους. Οι παλαιότεροι έφυγαν για τις πόλεις για ένα καλύτερο μεροκάματο, και οι νεότεροι πλέον δεν έχουν κανέναν λόγο να επιστρέψουν, αφού η οικονομία έχει αλλάξει ριζικά.

Η παραδοσιακή αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή, που κάποτε κρατούσε ζωντανή την ύπαιθρο, έχει παραγκωνιστεί και δεχτεί ισχυρά πλήγματα. Σήμερα η παγκόσμια οικονομία είναι ψηφιακή, βασίζεται στις υπηρεσίες και στην τεχνολογία. Όμως, τα ορεινά χωριά έχουν αποκλειστεί από αυτή τη μετάβαση, επειδή κανείς δεν επένδυσε στις απαραίτητες υποδομές για να τα εντάξει στις σύγχρονες μορφές απασχόλησης.

Ερωτ.: Με βάση αυτή την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα, τι κατά τη γνώμη σας θα πρέπει να γίνει από την κεντρική Πολιτεία; Ποια συγκεκριμένα μέτρα πρέπει να ληφθούν ώστε το Λιβαδοχώρι και οι άλλες κοινότητες της Πίνδου να αποκτήσουν και πάλι ζωή για περισσότερο διάστημα μέσα στον χρόνο, αν όχι για όλο τον χρόνο;

Πρόεδρος: Η κεντρική Πολιτεία πρέπει να ξυπνήσει και να σταματήσει να αντιμετωπίζει την ύπαιθρο ως ένα γραφικό, μουσειακό σκηνικό για τις διακοπές του Αυγούστου.

 Χρειαζόμαστε ένα ριζικό, εθνικό σχέδιο επανακατοίκησης της ορεινής Ελλάδας. Για να αποκτήσουν τα χωριά ζωή σε μόνιμη βάση, το κράτος πρέπει να κινηθεί άμεσα σε τρεις άξονες:

Σύνδεση με τη σύγχρονη ψηφιακή οικονομία: Η Πολιτεία πρέπει να εξασφαλίσει κορυφαίες τηλεπικοινωνιακές υποδομές και δίκτυα υψηλών ταχυτήτων (όπως οπτικές ίνες) σε κάθε ορεινό χωριό.

 Αν δώσεις τη δυνατότητα σε έναν ελεύθερο επαγγελματία, έναν προγραμματιστή, έναν επιστήμονα ή έναν υπάλληλο εξ αποστάσεως εργασίας να δουλεύει από το Λιβαδοχώρι με τις ίδιες ταχύτητες που έχει στην Αθήνα, πολλοί θα επιλέξουν την ποιότητα ζωής του βουνού για 6, 8 μήνες ή και για όλο τον χρόνο.

Γενναία οικονομικά και στεγαστικά κίνητρα: Απαιτείται πλήρης φοροαπαλλαγή για όσους μεταφέρουν την κύρια κατοικία ή την επιχειρηματική τους δραστηριότητα σε ορεινές περιοχές.

Παράλληλα, πρέπει να τρέξουν ειδικά προγράμματα επιδότησης για την αναπαλαίωση και τον εκσυγχρονισμό των εκατοντάδων κλειστών σπιτιών. Αν το κράτος βοηθήσει έναν νέο άνθρωπο να επισκευάσει το πατρικό του και του μηδενίσει τον φόρο εισοδήματος για μια δεκαετία, το χωριό θα αποκτήσει ξανά μόνιμο παλμό.

Ασφάλεια και καθημερινές υποδομές: Κανένας νέος άνθρωπος και καμία οικογένεια δεν θα ζήσει στο χωριό αν φοβάται ότι θα αποκλειστεί από τα χιόνια, αν το οδικό δίκτυο προς την Πύλη και τα Τρίκαλα είναι κατεστραμμένο ή αν δεν έχει πρόσβαση σε γιατρό. Η Πολιτεία οφείλει να εγγυηθεί την ασφάλεια των πολιτών, στελεχώνοντας τα περιφερειακά ιατρεία και συντηρώντας τους δρόμους 365 ημέρες τον χρόνο.

Μόνο έτσι, μετατρέποντας τα χωριά μας σε λειτουργικούς, σύγχρονους χώρους ζωής και εργασίας, θα σπάσουμε τον φαύλο κύκλο της αστυφιλίας.

Ερωτ.: Θίγετε καίρια ζητήματα, κύριε Πρόεδρε. Ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν ότι η πραγματική «ατμομηχανή» και το πιο ισχυρό κίνητρο για την επανακατοίκηση των ορεινών περιοχών είναι ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Ποια είναι η δική σας οπτική γωνία πάνω σε αυτό;

Πρόεδρος: Έχετε απόλυτο δίκιο και χαίρομαι που το θέτετε, γιατί ο τουρισμός είναι πράγματι το κλειδί! Η κεντρική Πολιτεία, σε άμεση συνεργασία με τους Δήμους, πρέπει να κινηθεί οργανωμένα.

Το κράτος οφείλει μέσω των Δήμων να καταγράψει λεπτομερώς τα βασικά ατού που διαθέτει η κάθε περιοχή, με ιδιαίτερη έμφαση στις εναλλακτικές μορφές τουρισμού —όπως ο ορειβατικός, ο περιπατητικός, ο θρησκευτικός και ο οικολογικός τουρισμός.

Για την ευρύτερη περιοχή μας, το μεγάλο αναπτυξιακό ορόσημο είναι η λειτουργία του φράγματος της Μεσοχώρας. Η ολοκλήρωση και η πλήρης λειτουργία του θα δημιουργήσει μια τεράστια παραλίμνια περιοχή, ανασταίνοντας κυριολεκτικά έναν ολόκληρο γεωγραφικό όγκο, όπως ο πρώην Δήμος Πινδαίων και η Διευρυμένη Κοινότητα Νεράιδας.

Σκεφτείτε και κάντε μια άμεση σύγκριση με τη Λίμνη Πλαστήρα. Δείτε τα θεαματικά πλεονεκτήματα, την οικονομική άνθιση και τη ζωντάνια που αποκόμισε εκείνη η περιοχή από τη δική της τεχνητή λίμνη. Αν δεν είχε γίνει εκείνο το έργο, σήμερα η περιοχή της Καρδίτσας θα ήταν ένας απροσπέλαστος ερημότοπος.

 Το ίδιο θαύμα μπορεί και πρέπει να επαναληφθεί εδώ, στον Αχελώο. Μια παραλίμνια Μεσοχώρα θα προσελκύσει επενδύσεις, ξενώνες, εστίαση και δραστηριότητες, δίνοντας στα χωριά μας ζωή όχι μόνο για ένα καλοκαιρινό φεγγάρι, αλλά για το μεγαλύτερο διάστημα του χρόνου, αν όχι για πάντα.

Ερωτ.: Κλείνοντας, κύριε Πολυγένη, τι μήνυμα στέλνετε στους αρμόδιους αλλά και στους ίδιους τους Λιβαδοχωρίτες που βρίσκονται μακριά;

Πρόεδρος: Στην Πολιτεία λέω ότι αν αφήσει τα χωριά μας να σβήσουν, θα χάσουμε την ίδια την ταυτότητα και την ιστορία μας ως χώρα. Και στους συγχωριανούς μου, απευθύνω έκκληση να μην ξεχνούν τις ρίζες τους. Να κρατούν τα σπίτια των παππούδων τους όρθια και ανοιχτά, γιατί το Λιβαδοχώρι δεν είναι απλώς ένας τόπος για διακοπές, αλλά μια ζωντανή κληρονομιά που έχουμε χρέος να παραδώσουμε στα παιδιά μας.

Ερωτ.: Πρόεδρε, κλείνοντας αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση, θα ήθελα να μεταφερθούμε από το γενικό στο προσωπικό επίπεδο και να μιλήσουμε για τη δική σας πολιτική πορεία και τις μελλοντικές σας επιλογές.

 Στους πολιτικούς κύκλους της περιοχής συζητιέται έντονα το όνομά σας. Αληθεύουν, λοιπόν, τα σενάρια που σας θέλουν να ανεβαίνετε «σκαλοπάτι» στην τοπική αυτοδιοίκηση και να θέτετε υποψηφιότητα ως δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο Πύλης; Και αν ναι, έχετε επιλέξει «στρατόπεδο» ή συνδυασμό;

Πρόεδρος: Κοιτάξτε, η ενασχόλησή μου με τα κοινά δεν ήταν ποτέ θέμα καριέρας ή προσωπικής φιλοδοξίας. Ήταν και παραμένει μια ανάγκη προσφοράς στον τόπο που γεννήθηκα και αγαπώ.

Μετά από τόσα χρόνια στην προεδρία του χωριού, η αλήθεια είναι ότι γνωρίζω τα προβλήματα του ορεινού όγκου από πρώτο χέρι. Δεν σας κρύβω ότι έχουν γίνει κάποιες κρούσεις και συζητήσεις, καθώς πολλοί θεωρούν ότι η εμπειρία μου μπορεί να φανεί χρήσιμη σε ένα ευρύτερο επίπεδο, όπως αυτό του Δημοτικού Συμβουλίου.

Όσον αφορά το αν έχω επιλέξει «στρατόπεδο», θα μου επιτρέψετε να σας πω ότι το δικό μου στρατόπεδο ήταν, είναι και θα είναι ένα: ο Δ. Πύλης, το Λιβαδοχώρι και τα υπόλοιπα χωριά μας.

Αν αποφασίσω να κάνω αυτό το βήμα, η επιλογή μου δεν θα γίνει με βάση κομματικές ή παραταξιακές σκοπιμότητες, αλλά με κριτήριο το ποιο σχέδιο και ποιοι άνθρωποι εγγυώνται πραγματικά ότι θα παλέψουν για να μην σβήσουν τα βουνά μας, για να λειτουργήσει το φράγμα της Μεσοχώρας και για να αποκτήσει ξανά ζωή η ύπαιθρος. Οι αποφάσεις θα παρθούν στην ώρα τους και θα ανακοινωθούν επίσημα.

Pylinews.gr: Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ θερμά για αυτή την τόσο ουσιαστική συζήτηση.

Πρόεδρος: Εγώ σας ευχαριστώ που δίνετε φωνή στα βουνά μας.

Η κραυγή αγωνίας του Γιώργου Πολυγένη δεν είναι μια μεμονωμένη φωνή στα ορεινά της Πύλης, αλλά ο αντίλαλος μιας ολόκληρης επαρχίας που αρνείται να παραδοθεί στη λήθη.

Το Λιβαδοχώρι, η Μεσοχώρα, τα χωριά του πρώην Δήμου Πινδαίων, της Νεράιδας, αλλά και μεγάλου τμήματος της ΔΕ Αιθήκων, δεν ζητούν ελεημοσύνη. Ζητούν δικαιοσύνη, υποδομές και ένα ξεκάθαρο όραμα.

Σε αυτή την προσπάθεια, ο Δήμος Πύλης και η κεντρική Πολιτεία φέρουν την απόλυτη και αποκλειστική ευθύνη. Είναι οι μόνοι υπεύθυνοι για το μέλλον αυτού του τόπου και, ταυτόχρονα, αποτελεί διαχρονική πολιτική ντροπή το γεγονός ότι εδώ και 30 ολόκληρα χρόνια το έργο της Μεσοχώρας παραμένει βαλτωμένο.

 Είναι ανεπίτρεπτο για τρεις δεκαετίες να μην έχει μπει, επιτέλους, το νερό της Μεσοχώρας στη θέση του. Για ένα έργο πνοής που θα μπορούσε να αλλάξει τη μοίρα ολόκληρης της Δυτικής Θεσσαλίας, οι πολίτες ακούνε μόνο υποσχέσεις, την ώρα που η ύπαιθρος σβήνει.

Έστω και τώρα, έπειτα από τρεις χαμένες δεκαετίες, η Πολιτεία οφείλει να αποδείξει ότι το «νερό μπήκε στο αυλάκι» και ότι το φράγμα θα λειτουργήσει, μετατρέποντας τις υποσχέσεις σε πράξη πριν η ερήμωση γίνει μη αναστρέψιμη.

Όσο για τον ίδιο τον πρώην Πρόεδρο, η πιθανή μετακίνησή του στην κεντρική πολιτική σκηνή του Δήμου Πύλης δείχνει ότι οι άνθρωποι που πονάνε τον τόπο τους είναι έτοιμοι να δώσουν τη μάχη από κάθε μετερίζι.

Το Κράτος και ο Δήμος οφείλουν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να ακούσουν, πριν τα φώτα στα ορεινά χωριά σβήσουν οριστικά.

Γιατί αν χαθεί η ύπαιθρος, θα έχει χαθεί ένα ανεκτίμητο κομμάτι της ίδιας της Ελλάδας.