Με αφορμή το πρόσφατο δημοσίευμα και τη σχετική ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής
δικτύωσης, αισθάνομαι την υποχρέωση, τόσο ως δημότης όσο και ως συντηρητής
έργων τέχνης, να τοποθετηθώ δημόσια επί ενός ζητήματος που υπερβαίνει τα όρια της
καλής πρόθεσης και αγγίζει ευθέως την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
– Η κρίσιμη διάκριση μεταξύ εθελοντισμού και βλάβης της. Μια παρέμβαση που πλέον τεκμηριώνεται και φωτογραφικά.
Η αυθαίρετη επέμβαση σε δημόσιο μνημείο, χωρίς προηγούμενη έγκριση, επιστημονική τεκμηρίωση ή εποπτεία των αρμόδιων υπηρεσιών, συνιστά σαφή παραβίαση των βασικών αρχών διαχείρισης και προστασίας πολιτιστικών αγαθών.
Τα μνημεία αποτελούν συλλογικά τεκμήρια ιστορίας και μνήμης· δεν υπόκεινται σε ατομικές πρωτοβουλίες, όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι. Κάθε αυθαίρετη «βελτιωτική» ενέργεια
υπονομεύει τους θεσμούς, την επιστημονική δεοντολογία και, τελικώς, το ίδιο το δημόσιο συμφέρον.
Από τεχνικής και επιστημονικής πλευράς, η συγκεκριμένη παρέμβαση εγείρει
σοβαρότατες ενστάσεις. Το χάλκινο μνημείο δεν υπέστη διαδικασία καθαρισμού ή
συντήρησης, αλλά καλύφθηκε με στρώμα χρυσόχρωμης βαφής (χρυσόπαστας),
πρακτική απολύτως ασύμβατη με τις αρχές συντήρησης μετάλλων.
Η εν λόγω επέμβαση επιφέρει:
- Ολική αλλοίωση της αισθητικής και ιστορικής αυθεντικότητας του έργου, καθώς
καταργεί την πατίνα και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά της επιφάνειας του χαλκού. - Εγκλωβισμό προϊόντων διάβρωσης και υγρασίας, με αποτέλεσμα την επιτάχυνση
φαινομένων υποεπιφανειακής οξείδωσης και περαιτέρω αποσταθεροποίηση του
μετάλλου. - Αύξηση του βαθμού δυσκολίας και του κόστους μελλοντικής αποκατάστασης, καθώς η
απομάκρυνση ακατάλληλων επικαλύψεων απαιτεί εξειδικευμένες, επεμβατικές και
συχνά επικίνδυνες για το υπόστρωμα μεθόδους.
Οι φωτογραφικές τεκμηριώσεις από επιτόπια αυτοψία καθιστούν σαφές ότι δεν
πρόκειται για συντήρηση, αλλά για επιφανειακή και επιβλαβή κάλυψη του υλικού.
Αλέξανδρος Αθ. Σχορτσιανίτης
Συντηρητής Έργων Τέχνης και Αρχαιοτήτων
