Έντερο και εγκέφαλος: Νέα στοιχεία για τη σύνδεσή τους

Νέα επιστημονικά δεδομένα αποκαλύπτουν ότι το μικροβίωμα στο έντερο μπορεί να σχετίζεται με βασικούς νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου.

Νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Molecular Psychiatry, προσθέτει στοιχεία στην επιστημονική έρευνα για τη σχέση ανάμεσα στο έντερο και τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Σάρεϊ και του Ροχάμπτον στη Βρετανία εντόπισαν συσχετίσεις ανάμεσα σε ορισμένες λειτουργίες των μικροοργανισμών του εντέρου και στα επίπεδα δύο σημαντικών χημικών ουσιών του εγκεφάλου, του GABA και του γλουταμικού.

Τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, επειδή ενισχύουν την ιδέα ότι το έντερο και ο εγκέφαλος επικοινωνούν με σύνθετους τρόπους. Ωστόσο, η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι το μικροβίωμα προκαλεί αλλαγές στον εγκέφαλο ή προβλήματα ψυχικής υγείας.

Τι είναι το μικροβίωμα

Το έντερο φιλοξενεί μεγάλο αριθμό μικροοργανισμών, κυρίως βακτηρίων, οι οποίοι αποτελούν το λεγόμενο μικροβίωμα του εντέρου.

Οι μικροοργανισμοί αυτοί συμμετέχουν σε διάφορες λειτουργίες του οργανισμού, όπως στον μεταβολισμό ορισμένων συστατικών της τροφής και στην αλληλεπίδραση με το ανοσοποιητικό σύστημα.

Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες μελετούν όλο και περισσότερο τον λεγόμενο άξονα εντέρου-εγκεφάλου, δηλαδή το σύνολο των μηχανισμών μέσω των οποίων το έντερο και ο εγκέφαλος μπορούν να επικοινωνούν.

Η επικοινωνία αυτή φαίνεται να είναι πολύπλοκη και μπορεί να περιλαμβάνει το νευρικό και το ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς και ουσίες που παράγονται κατά τον μεταβολισμό.

Τι έδειξε η μελέτη για το έντερο και τον εγκέφαλο

Το GABA και το γλουταμικό είναι δύο σημαντικές ουσίες που συμμετέχουν στη ρύθμιση της δραστηριότητας των νευρικών κυττάρων.

Η ισορροπία μεταξύ των δύο είναι σημαντική για τη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι μια απλή αλλαγή στα επίπεδά τους οδηγεί από μόνη της σε κάποια συγκεκριμένη ασθένεια ή ψυχική διαταραχή.

Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της μελέτης ήταν ότι οι συσχετίσεις δεν ήταν ίδιες σε όλες τις περιοχές του εγκεφάλου.

Ορισμένες λειτουργίες του μικροβιώματος εμφανίστηκαν να σχετίζονται περισσότερο με τη χημεία συγκεκριμένων περιοχών, ενώ άλλες περιοχές παρουσίασαν διαφορετικά μοτίβα.

Αυτό υποδηλώνει ότι η επικοινωνία μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου πιθανότατα δεν είναι μια απλή διαδικασία. Οι ερευνητές εξετάζουν την πιθανότητα να συμμετέχουν πολλοί διαφορετικοί μηχανισμοί.

Υπήρξε επίσης σχέση με άγχος και ύπνο

Οι ερευνητές εξέτασαν παράλληλα στοιχεία σχετικά με το άγχος, την ψυχική διάθεση και την ποιότητα του ύπνου.

Εντόπισαν ορισμένες συσχετίσεις ανάμεσα σε μικροβιακές μεταβολικές λειτουργίες και στις απαντήσεις των συμμετεχουσών για το άγχος, τα καταθλιπτικά συμπτώματα και τον ύπνο.

Ωστόσο, το εύρημα αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Το γεγονός ότι δύο παράγοντες εμφανίζονται να σχετίζονται δεν σημαίνει ότι ο ένας προκαλεί τον άλλον. Για παράδειγμα, η συγκεκριμένη μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει ότι μια αλλαγή στο μικροβίωμα προκαλεί άγχος ή ότι η αλλαγή του μικροβιώματος μπορεί να θεραπεύσει ένα πρόβλημα ψυχικής υγείας.

Γιατί χρειάζεται περισσότερη έρευνα

Η μελέτη ήταν σχετικά μικρή και εξέτασε μόνο νεαρές, υγιείς γυναίκες. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν μπορούν να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικά για όλους τους ανθρώπους.

Επιπλέον, οι ερευνητές εξέτασαν κυρίως τη γενετική δυνατότητα των μικροοργανισμών να πραγματοποιούν ορισμένες λειτουργίες και όχι άμεσα όλες τις ουσίες που τελικά παράγονται στο έντερο.

Επίσης, επειδή η μελέτη εξέτασε τους συμμετέχοντες σε μία χρονική στιγμή, δεν μπορεί να απαντήσει στο ερώτημα ποιος παράγοντας προηγείται και ποιος ακολουθεί.

Χρειάζονται, επομένως, μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες, καθώς και έρευνες στις οποίες οι επιστήμονες θα παρεμβαίνουν στο μικροβίωμα για να εξετάσουν εάν αυτό προκαλεί πραγματικά αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου.

vita.gr