Γράφει η κοινωνιολόγος, Ιωάννα Χαρμπέα
Το Πάσχα δεν έρχεται απλώς· διαμορφώνεται μέσα μας πολύ πριν φτάσει. Είναι μια περίοδος προσμονής που ξεπερνά το θρησκευτικό τελετουργικό και αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής μας ύπαρξης. Σε μια εποχή όπου η κανονικότητα χαρακτηρίζεται από αποσπασματικές σχέσεις, ψηφιακή επικοινωνία και διάχυτη κόπωση, η αναμονή του Πάσχα λειτουργεί σχεδόν αντιστικτικά: ως υπενθύμιση ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς κοινότητα.
Η έννοια της «Ανάστασης» αποκτά εδώ μια ευρύτερη, σχεδόν πολιτισμική διάσταση. Δεν αφορά μόνο το θείο δράμα, αλλά και τη δυνατότητα της κοινωνίας να ανασυντάσσεται. Σε ένα περιβάλλον όπου οι ανισότητες διευρύνονται και η αίσθηση του «μαζί» φθίνει, το Πάσχα προσφέρει ένα συμβολικό πεδίο επαναδιαπραγμάτευσης των δεσμών: οικογενειακών, κοινωνικών, ακόμα και υπαρξιακών.
Κι όμως, αυτή η συλλογική αφήγηση δεν βιώνεται ομοιόμορφα. Για πολλούς, η περίοδος αυτή φωτίζει περισσότερο τα ρήγματα παρά τα γεφυρώνει. Η μοναξιά γίνεται πιο ορατή όταν οι άλλοι συγκεντρώνονται. Η οικονομική πίεση γίνεται πιο έντονη όταν η κατανάλωση προβάλλεται ως αυτονόητη. Έτσι, το Πάσχα μετατρέπεται σε έναν καθρέφτη των κοινωνικών αντιφάσεων: από τη μία η ανάγκη για σύνδεση, από την άλλη οι αποκλεισμοί που την υπονομεύουν.
Ίσως, λοιπόν, το πραγματικά «ψαγμένο» νόημα της αναμονής δεν βρίσκεται στην ίδια τη γιορτή, αλλά στη στάση που καλλιεργεί. Στην ικανότητά μας να μετατρέπουμε τον συμβολισμό σε πράξη. Να αναγνωρίζουμε τον Άλλο όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως συγκεκριμένη παρουσία που χρειάζεται χώρο, χρόνο και φροντίδα.
Η κοινωνική αξία του Πάσχα δεν εξαντλείται στο τραπέζι της Κυριακής ούτε στη φλόγα της Ανάστασης. Κρίνεται στο κατά πόσο μπορούμε να μεταφέρουμε αυτή τη στιγμιαία έξαρση συλλογικότητας στην καθημερινότητα. Αν η προσμονή οδηγεί σε μια πιο συνειδητή μορφή συνύπαρξης, τότε το Πάσχα παύει να είναι απλώς μια γιορτή — γίνεται μια μορφή κοινωνικής αυτογνωσίας.
Καλό Πάσχα με υγεία και αγάπη!
