Η Ευρώπη υποχωρεί στον εκβιασμό Τραμπ: Αποδεσμεύονται αποθέματα ντίζελ υπό την απειλή εμπάργκο

φωτ. Pexels/Igor Passchier

Υπό την απειλή αμερικανικού εμπάργκο από τον Ντόναλντ Τραμπ, G7 και ΕΕ συμφώνησαν στην έκτακτη αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών ντίζελ και αργού, με μαζική διοχέτευση τις πρώτες 20 ημέρες – Πόσο εκτεθειμένη μένει η Ευρώπη;

Σε μια κίνηση που αποτυπώνει την πλήρη υποταγή των διεθνών ενεργειακών ισορροπιών στις εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες των ΗΠΑ, οι χώρες της G7 και η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισαν την έκτακτη αποδέσμευση έως και 100 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ και αργού πετρελαίου.

Η απόφαση ελήφθη υπό την άμεση και ασφυκτική πίεση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιζητά απεγνωσμένα τη μείωση των τιμών των καυσίμων ενόψει των κρίσιμων αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Το πολιτικό τελεσίγραφο Τραμπ και ο εκβιασμός του εμπάργκο

Η συμφωνία επιτεύχθηκε αφού η Ουάσινγκτον διαμήνυσε στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ένα ξεκάθαρο τελεσίγραφο: είτε η Ευρώπη θα «ξεκλειδώσει» τα στρατηγικά της αποθέματα ντίζελ για να τα ρίξει στην αγορά, είτε οι ΗΠΑ θα επιβάλουν απαγόρευση στις δικές τους εξαγωγές ντίζελ.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα συνιστούσε εφιάλτη για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς η γηραιά ήπειρος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αμερικανικό καύσιμο, ειδικά μετά τον αποκλεισμό του ρωσικού ντίζελ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του, σπεύδοντας να ανακοινώσει τη συμφωνία στο Truth Social. «Η Ευρώπη μόλις συμφώνησε να αποδεσμεύσει μια τεράστια ποσότητα από τα μεγάλα αποθέματα ντίζελ που διαθέτει. Η διαδικασία θα ξεκινήσει άμεσα».

Για τον Τραμπ, η εκτίναξη της τιμής του ντίζελ πάνω από τα 6,40 δολάρια ανά γαλόνι στις ΗΠΑ -ως απόρροια του 8μηνου πολέμου ΗΠΑ-Ιράν και των πληγμάτων σε ρωσικά διυλιστήρια- αποτελεί την υπ’ αριθμόν ένα απειλή για την εκλογική βάση των Ρεπουμπλικανών, καθώς το ντίζελ πυροδοτεί αμέσως τον πληθωρισμό στις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα.

Γαλλικοί ελιγμοί, η ανακούφιση των Βρυξελλών

Προκειμένου να χρυσώσει το χάπι και να αποφευχθεί μια ανοιχτή διπλωματική ρήξη, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανέλαβε διαμεσολαβητικό ρόλο, παρουσιάζοντας τη γαλλική πρόταση στη συνδιάσκεψη κορυφής της G7.

Σύμφωνα με το σχέδιο, τα 100 εκατομμύρια βαρέλια θα διοχετευθούν στην αγορά εντός των επόμενων τεσσάρων μηνών υπό τον συντονισμό του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), με τις πρώτες 20 μέρες να περιλαμβάνουν μαζική αποδέσμευση ντίζελ.

Ο Μακρόν αρνήθηκε δημόσια ότι η Ευρώπη εκβιάστηκε, κάνοντας λόγο για «κατασκευαστικό κλίμα», ενώ τόνισε ότι εξασφαλίστηκε η δέσμευση των ΗΠΑ πως δεν θα επιβληθούν περιορισμοί στις εξαγωγές.

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτισε τη συμφωνία, εκφράζοντας την ανακούφιση των Βρυξελλών για το γεγονός ότι απομακρύνθηκε η απειλή του αμερικανικού εμπάργκο. «Χαιρετίζουμε την απόφαση των χωρών της G7 να μην επιβάλουν απαγορεύσεις εξαγωγών σε συμμάχους και τη συνεχιζόμενη αλληλεγγύη μεταξύ των εταίρων».

Υψηλό ρίσκο για την Ευρώπη: «Αγοράζουν χρόνο, αδειάζουν τις ασπίδες»

Παρά τις πανηγυρικές δηλώσεις της Ουάσινγκτον και την πρόσκαιρη υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, αναλυτές και οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η Ευρώπη αναλαμβάνει ένα τεράστιο γεωπολιτικό ρίσκο στον βωμό της μικροπολιτικής επιβίωσης του Ντόναλντ Τραμπ.

Η υποχρεωτική διατήρηση αποθεμάτων 90 ημερών από την ΕΕ αποτελεί το βασικό «μαξιλάρι» της σε περίπτωση που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κλιμακωθεί περαιτέρω.

Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς (Wood Mackenzie, Kpler), η αποδέσμευση των αποθεμάτων μπορεί να μειώσει την τιμή στην αντλία κατά 0,10–0,15 ευρώ το λίτρο εντός των επόμενων ημερών, αλλά πρόκειται για μια προσωρινή ασπιρίνη.

Όσο η παγκόσμια προσφορά παραμένει χαμηλότερη από τη ζήτηση και τα διυλιστήρια λειτουργούν στο όριο, η εξάντληση των στρατηγικών αποθεμάτων αφήνει την Ευρώπη παντελώς απροστάτευτη σε ένα ενδεχόμενο νέο σοκ προσφοράς μέσα στον χειμώνα.

Στην ουσία, η ευρωπαϊκή ηγεσία δέχθηκε να καταναλώσει τις στρατηγικές της εφεδρείες για να προσφέρει στον Ντόναλντ Τραμπ το οικονομικό αφήγημα που χρειάζεται στις κάλπες του Νοεμβρίου.

Οι αιτίες της παγκόσμιας έλλειψης και η άνοδος των τιμών

Πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν: Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ (από όπου διέρχεται το 1/5 των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου) έχουν προκαλέσει ισχυρές πιέσεις στις διεθνείς τιμές των διυλισμένων καυσίμων.

Περιορισμοί σε Ρωσία και Κίνα: Οι κυρώσεις λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια περιόρισαν τις εξαγωγές ντίζελ από τη Ρωσία. Παράλληλα, τα κινεζικά διυλιστήρια ανέστειλαν τις εξαγωγές ορισμένων καυσίμων προκειμένου να καλύψουν την εγχώρια ζήτηση.

Εκτίναξη τιμών στο Ηνωμένο Βασίλειο: Η μέση τιμή του ντίζελ στις βρετανικές αντλίες άγγιξε ιστορικό υψηλό, φτάνοντας σχεδόν τα 200p (199,79p) ανά λίτρο (από 142,38p), σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού RAC.

tovima.gr, Με πληροφορίες από CNN, Euronews, Politico, New York Times