(Κώστας Γκούμας – Τάσος Μπαρμπούτης)*
Οι αξιόλογες φετινές βροχοπτώσεις και οι περιορισμένες (ευπρόσδεκτες φυσικά) χιονοπτώσεις δεν αλλοιώνουν την δραματική εικόνα στον τομέα υδάτων στη Θεσσαλία.
Κατά τους επόμενους καλοκαιρινούς μήνες, έστω και με λιγότερες αντιπαραθέσεις ανάμεσα στους απελπισμένους «διεκδικητές» νερού, έστω και με λιγότερες κορώνες των πολιτικάντηδων «υπερασπιστών» των συμφερόντων των αρδευτών, ουσιαστική βελτίωση και, το κυριότερο, αλλαγή πορείας από την οικολογική κατάρρευση στην οποία οδηγούμαστε δεν πρόκειται (δυστυχώς) να υπάρξει.
Και εφέτος λοιπόν θα παραχθούν υδατικά ελλείμματα ύψους πολλών δεκάδων εκατ. κ. μ. νερού λόγω των υπεραντλήσεων από τους ανυπεράσπιστους υπόγειους υδροφορείς.
Και πάλι τα ποτάμια μας θα βιώσουν την ανεξέλεγκτη επίθεση στις περιορισμένες καλοκαιρινές τους ροές, καθώς και τον συνήθη βιασμό των οικοσυστημάτων τους με βάναυσες χωματουργικές παρεμβάσεις, φραγμούς και …αναχώματα !
Η τεχνητή λίμνη Ν. Πλαστήρα θα έχει και αυτή την τιμητική της σε επιθέσεις από απαιτήσεις αρδευτών ακόμη και από την Ανατολική Θεσσαλία (!!) μόνο και μόνο επειδή απουσιάζουν τα αναγκαία εναλλακτικά αποθέματα νερού.
Τέλος (και) τούτη την χρονιά θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο τα συσσωρευμένα υδατικά ελλείμματα, δηλαδή το «χρέος» μας προς τα συστήματα της φύσης, που συστηματικά, χωρίς όρια και κανόνες, καταληστεύτηκαν επί δεκαετίες.
Ελλείμματα τα οποία σύμφωνα με την τάση που αποτυπώνεται στο Σχέδιο Υδάτων (ΣΔΛΑΠ), σύντομα αναμένεται να ξεπεράσουν το αδιανόητο μέγεθος των 4 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού (σημ. : ισοδύναμο με την κατανάλωση νερού στην Αττική για 10-12 χρόνια !!).
Εύκολο το πρώτο συμπέρασμα : όλα αυτά τα βιώνουμε επειδή οι κυβερνήσεις αδιαφορούν και δεν πραγματοποιούν συστηματικά και με σωστό προγραμματισμό τα έργα που οι ίδιες «εγκρίνουν» με τα Σχέδια Υδάτων.
Ας σημειωθεί πως τα Σχέδια αυτά «δεσμεύουν» τις κυβερνήσεις απέναντι στις Ευρωπαϊκές Αρχές ενώ ταυτόχρονα αποτελούν υπόσχεση προς τους πολίτες για την υλοποίησή έργων.
Τελικά όμως φαίνεται πως οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούν τα Σχέδια απλώς για να παραμυθιάζουν τον κόσμο με τις γνωστές τακτικές χειραγώγησης, τις συνήθεις δικαιολογίες και τα πολιτικάντικα τερτίπια.
Στην πραγματικότητα το πρόβλημα δεν περιορίζεται γενικά στα αναπόφευκτα ελλείμματα νερού, στην αδυναμία να καλυφθούν οι αρδευτικές ανάγκες και να στηριχθεί αναλόγως ο πρωτογενής τομέας στη Θεσσαλία.
Δεν έχει να κάνει μόνο με την απουσία έργων και μεθόδων εξοικονόμησης (σύγχρονα κλειστά και ψηφιακά ελεγχόμενα δίκτυα μεταφοράς και διανομής νερού, καινοτόμες πρακτικές μείωσης των καταναλώσεων κλπ.), που αποθετικά θα μπορούσαν να προσφέρουν έως και 200 εκατ. κ. μ. νερού ετησίως στο έντονα ελλειμματικό μας ισοζύγιο.
Δεν πρόκειται επίσης μόνο για την μη υλοποίηση των προβλεπόμενων έργων ταμίευσης νερού (πχ. Μουζάκι, Σκοπιά Φαρσάλων, Πύλη, Νεοχώρι και άλλα μικρότερου όγκου) που αναμένεται να συγκεντρώσουν άλλα 150-200 εκατ. κ. μ. νερού γύρω από τον θεσσαλικό κάμπο.
Ούτε βεβαίως συνίσταται μόνο στην μη ολοκλήρωση των ημιτελών έργων Αχελώου (ταμιευτήρας Συκιάς και σήραγγα μεταφοράς του νερού) που θα μπορούσαν να προσθέσουν ετησίως επιπλέον 250 εκατ. κ. μ. αποθεμάτων νερού, ιδιαίτερα πολύτιμα στην προστασία και αναβάθμιση οικοσυστημάτων που δέχονται ισχυρές πιέσεις.
Στην πραγματικότητα το μέγιστο πρόβλημα είναι το έλλειμμα πολιτικής από τις ανεύθυνες κυβερνήσεις και από τους πολιτικούς που ενδιαφέρονται πρωτίστως για το δικό τους πολιτικό μέλλον (επανεκλογή, υπουργοποίηση), για τα μεγάλα συμφέροντα που εξυπηρετούν, καθώς και για την διατήρηση «ισορροπιών» ώστε να μην προκληθεί στο κόμμα τους και στους ίδιους οποιοδήποτε πολιτικό κόστος.
Πολύ λιγότερο ενδιαφέρονται για την ασφάλεια των συμπολιτών τους (πχ. να κατασκευάσουν σημαντικά αντιπλημμυρικά έργα) και για το συμφέρον του τόπου τους (πχ. να προσφέρουν οικολογική προστασία και διασφάλιση ισχυρών υδατικών αποθεμάτων).
Αντίθετα, ακούμε συνήθως πολλά μεγάλα λόγια ενώ εκείνοι κάνουν τις δικές τους επιλογές και προσανατολίζουν τις χρηματοδοτήσεις σε δικές τους προτεραιότητες, περιφρονώντας τον κόσμο που περιμένει έργα, και αδιαφορώντας να κάνουν πράξη τις υποσχέσεις τους.
Βιώνουμε δυστυχώς μία παρακμιακή κατάσταση καθώς όλο και περισσότερο οι πολιτικοί διαχειριστές και οι διάφοροι υποστηρικτές τους (συμπολιτευόμενοι βουλευτές και δήμαρχοι, φιλόδοξοι τοπικοί παραγοντίσκοι κοκ) αρνούνται να συμπορευτούν με τους συμπολίτες τους και να πιέσουν ώστε να εφαρμοστούν τα μέτρα και τα έργα που υποδεικνύουν οι φορείς, οι επιστήμονες και τα οποία περιέχονται στον εγκεκριμένο από τις κυβερνήσεις σχεδιασμό.
Αρνούνται επίσης να αντιληφθούν την τεράστια σημασία που θα έχει μία τελεσίδικη και αδιαμφισβήτητη απόφαση στη Βουλή σχετικά με την ενίσχυση του υδατικού μας δυναμικού από τον Αχελώο και να ανταποκριθούν στο δίκαιο αίτημα όλων των θεσσαλών (ανεξάρτητα από πολιτικές απόψεις) πως η Θεσσαλία δεν έχει βιώσιμο μέλλον εάν δεν γνωρίζει με ποια υδατικά αποθέματα θα πορευτεί στο εξής, έτσι ώστε οι παραγωγικές της δραστηριότητες να μην προκαλούν υποβάθμιση και καταστροφές στα υδάτινα οικοσυστήματά της.
Κυβέρνηση και αντιπολίτευση αγνόησαν συλλήβδην έως σήμερα το τεκμηριωμένο αίτημα δεκάδων διακεκριμένων παραγόντων της πολιτικής, της αυτοδιοίκησης, των παραγωγικών φορέων και της επιστήμης [(πανεπιστημιακοί, Επιμελητήρια κοκ, δες σχετικό σύνδεσμο {1}] οι οποίοι ένωσαν τη φωνή τους ζητώντας μία οριστική πολιτική απόφαση στη Βουλή σχετικά με την συνέχιση των έργων Αχελώου.
Δυστυχώς, οι αποδέκτες του δίκαιου αυτού αιτήματος όχι μόνο προσπέρασαν την πρόταση αυτή με επιδεικτική αφωνία, αλλά επέλεξαν να συνεχιστεί το κενό αποφάσεων και ενεργειών σχετικά με την εκκρεμότητα των ημιτελών έργων, δημιουργώντας αντικειμενικά προϋποθέσεις για νέα προσφυγή στο ΣτΕ.
Ουσιαστικά με την συνειδητή αδιαφορία τους έστρωσαν και πάλι το χαλί σε ψευτοοικολόγους και οργανώσεις που χρησιμοποιούν την «εκτροπή Αχελώου» σαν εμβληματικό εργαλείο πολιτικής δραστηριοποίησης, καθώς και σε τοπικιστές της Αιτωλοακαρνανίας που αναζητούν αντισταθμιστικά οφέλη και «αντιπαροχές» εάν τυχόν επανεκκινήσουν τα έργα Αχελώου, κτίζοντας παράλληλα πολιτικές καριέρες.
Έτσι για μία ακόμη φορά οι ετερόκλητοι «σύμμαχοι» συνεχίζουν από κοινού το γνωστό παιχνίδι αποπροσανατολισμού και παράτασης της καταστροφικής για το περιβάλλον και τη Θεσσαλία εκκρεμότητας.
Και όλα αυτά υπό την ανοχή ή/και αφανή σύμπραξη ανεύθυνων πολιτικών διαχειριστών της εξουσίας που δεν είχαν το πολιτικό θάρρος να αποδοκιμάσουν, έστω και για το θεαθήναι, την απαράδεκτη αυτή υπονομευτική για την περιοχή μας ενέργεια.
Και στο μεταξύ κανείς από τους (κατά τα άλλα) λαλίστατους πολιτικούς μας, κανείς από τους δήθεν ευαίσθητους «οικολόγους» αλλά και κανένα από τα μικρά κόμματα που αντιτίθενται στα έργα δεν επέδειξαν στο δημόσιο λόγο τους την παραμικρή αγωνία για το σκάνδαλο της οικολογικής καταστροφής που συντελείται στα μπαζωμένα ποτάμια του Αχελώου και του Κουμπουργιανίτη στην περιοχή των εγκαταλειμμένων έργων.
Καμία αναφορά στους σοβαρούς κινδύνους καταστροφών στην περιοχή των έργων σε περίπτωση ισχυρών πλημμυρικών φαινομένων {1}.
Κανένα σχόλιο για την απαξίωση της επένδυσης των 500 εκατ. ευρώ (υποτίθεται πως «πονάνε» το δημόσιο χρήμα…).
Και το κυριότερο καμία ένδειξη πως έχουν συνειδητοποιήσει την απαιτούμενη δαπάνη ολοκλήρωσης και σφραγίσματος της σήραγγας μεταφοράς των 17,4 χιλιομέτρων (που δεν κατεδαφίζεται), καθώς και για την επικείμενη δαπάνη (εφόσον δεν θέλουν την συνέχιση των έργων) τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ που θα απαιτηθούν για καθαίρεση της Συκιάς και την απομάκρυνση του κολοσσιαίου όγκου σκυροδεμάτων και χωματισμών που θα προκύψουν (άντε να δούμε που θα εναποθέσουν τα μπάζα που θα παραχθούν….).
Και ενώ η Θεσσαλία οδηγείται σιωπηρά σε οικολογική και παραγωγική υποβάθμιση, όλα δείχνουν πως η χώρα βαδίζει σε μία μακρά προεκλογική περίοδο.
Για μία ακόμη φορά λοιπόν ζητούμε από όλους τους διεκδικητές της κυβερνητικής εξουσίας να τοποθετηθούν καθαρά στα ζητήματα που προαναφέραμε.
Να δεσμευτούν όχι σε τι είναι «υπέρ» ή «κατά», αλλά τι ακριβώς θα πράξουν σχετικά με την υλοποίηση των θέσεών τους.
Ειδικότερα :
Θα πορευτούν με γνώμονα τα εγκεκριμένα Σχέδια Υδάτων ή με την επόμενη κυβέρνηση θα αρχίσουμε από την αρχή νέες μελέτες, προτάσεις και διαβουλεύσεις πάνω από το κρεββάτι της ετοιμοθάνατης περιοχής μας ;
Θα εξασφαλίσουν χρηματοδότηση για υλοποίηση ώριμων έργων υδάτων (εξοικονόμησης και ταμίευσης) για να «ανασάνει» επιτέλους η Θεσσαλία ή, όπως συνέβη με την σημερινή κυβέρνηση, θα επικαλεστούν τους «δημοσιονομικούς περιορισμούς» και θα κινηθούν και πάλι με τα ελάχιστα και ιδιαιτέρως αργά βήματα, στα όρια της στασιμότητας (πχ. εργολαβία Σκοπιάς Φαρσάλων, αρδευτικά δίκτυα κλπ.), σε συνδυασμό με αθέτηση των υποσχέσεων (πχ. Μουζάκι) ;
Θα φέρουν το θέμα των υδάτων της Θεσσαλίας στη Βουλή για οριστική απόφαση σχετικά με την ενίσχυσή της από τον Αχελώο ;
Θα μεριμνήσουν ώστε τα εγκεκριμένα Σχέδια να διαθέτουν νομική ασφάλεια απέναντι σε (νέες) προσφυγές και πολιτική θωράκιση απέναντι σε τοπικιστές ή άλλες πιέσεις ;
Κατά την επόμενη τετραετία θα συμπεριλάβει ή όχι η νέα κυβέρνηση την υλοποίηση αυτών των έργων, ώστε να γνωρίζει οριστικά η Θεσσαλία με ποια και πόσα υδατικά αποθέματα θα πορευτεί στο μέλλον ;
Τα ερωτήματα πολλά και αμείλικτα. Η πολιτική συμπεριφορά των κυβερνήσεων σίγουρα βρίσκεται σε απόσταση από τις πραγματικές ανάγκες και δείχνει περιφρόνηση στους πολίτες. Γι’ αυτό καλούνται φορείς, οργανώσεις και ενεργοί πολίτες να καλύψουν εμπράκτως το κενό που δημιουργεί το έλλειμμα πολιτικής και η ανευθυνότητα των πολιτικών.
Η υπόθεση της Θεσσαλίας στα χέρια όλων μας.
Άλλος τρόπος δεν υπάρχει.
*Γκούμας Κώστας, γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/Κεντρικής Ελλάδας, μέλος Ε.Δ.Υ.ΘΕ
*Μπαρμπούτης Τάσος, πολιτικός μηχανικός, μέλος ΔΣ ΕΘΕΜ, πρ. γραμματέας ΤΕΕ/ΚΔΘ
{1} Κοινή ανακοίνωση για υδατικό Θεσσαλίας :
